كتان سرد و خشك بود و معتدل حرارت بدن است و چون بپوشند و ماسرجويه گويد جامه كتان معتدل بود در حرارت و برودت و رطوبت و يبوست و پوشيدن وى نشف ترى و عرق از بدن كند و شپش كمتر پيدا كند و مسيح گويد اگر خواهند كه لاغر نشوند در زمستان كتان شسته و در تابستان نو پوشند و فولس گويد چون بسوزانند دود او لطيف بود و سده زكام بگشايد و مصلح زخم بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : كتان به فتح كاف لغت عربيست و بكسر نيز آمده و بهندى السى و تيسى نيز نامند كثيرا صمغ القثاء است و قوت وى مانند قوت صمغ عربى بود و نيكوترين آن سفيد و پاك بود و طبيعت آن معتدل بود و در وى حرارت بود و ترتر از صمغ عربى است و يونس گويد گرم و تر بود در اول مسيح ابن الحكم گويد سرد بود در دويم و گويند سرد و خشك بود و گويند تر بود در داروهاى چشم بجاى صمغ عربى كنند و در ادويه مسهل مدد اسهال بكند نيم مثقال تا يك درم و كسر حدت ادويه بكند و سرفه و خشونت سينه و حلق و ريش شش و مثانه را نافع بود و چون در ميختنج خويسانند و با قدرى قرن ايل سوخته بياميزند با اندكى شب يمانى در او كرده سوزش مثانه را نافع بود و يونس گويد مقوى امعا بود و مره سودا و بلغم لزج و مقوى بدن بود و مسمن آن و چون كتيرا بر موى طلا كنند شكافته نگردد و چون بر آن ادمان كنند اين زحمت زايل شود و اسحق گويد مضر است به عضل و مصلح وى انيسون بود و گويند بدل آن مغز دانه كدو بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : كثيرا بفتح كاف و كسر ثا لغت عربى است بيونانى طراغافيثا و طرافافيبا نيز و به فارسى كون نامند و بهندى كتيرا بتا بجاى ثامثلثه بيرونى در صيدنه مىنويسد : كثيرا را به لغت رومى طراغاقانثى گويند و به هندوى جيروقادى و بيونانى در اغقنطى و بسريانى انفث الا گويند لاتين DRAGACANTHAE GUMMI فرانسه GOMME TRAGACANTHE انگليسى GUM TRAGACANTH كثاه صاحب جامع گويد بذر جرجير است و گفته شد كثير الارجلى لسان الحمل است و گفته شد كثير الاضلاع بسفايج است و گفته شود كثير الروس فرصفيه است و گفته شد كثير الورق مرباقلن است و گفته شود كحور زرنباد است و گفته شد