علي بن حسين انصارى شيرازى
35
اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى )
اصول الاربعة بيخ كاسنى و رازيانه و كبر و كرفس را خوانند و هريك در جاى خود گفته شود اصول اللوف ديويا فونيطس خوانند و آن بيخ فيلجوش است و بيونانى در اقيطون گويند و طبيعت آن گرم و خشك است در سيم اخلاط غليظ لزج دفع كند و سده گرده و جگر و سپرز بگشايد و ريشهاى بد را نافع بود و اگر با سركه كهن بر بهق طلا كنند نافع بود اصل المرجان بسدّ است و گفته شود اصل القصب بپارسى بيخ نى خوانند و در وى قوت جاذبه هست اگر بكوبند و بر عضوى كه آهن در وى باشد ضماد كنند بيرون آورد و چون سحق كنند و با سركه بسرشند و بر مفاصل طلا كنند سودمند بود و اگر با ترمس بر كلف طلا كنند نافع بود و اگر خاكستر آن با همچندان حنا بسرشند و بر سر نهند موى را قوت دهد و بروياند اصل الراسن بيخ راسن است و تركان آن را اندز مىخوانند و آن نوعى از فيلجوش است و در راسن گفته شود اصل السوسن الابيض بيخ سوسن سفيد بود و در روم ميان بنفشه مىپرورند و به اطراف مىبرند و آن مشهور بود به بيخ بنفشه و آن قسط شيرين بود و در قاف خاصيت وى گفته شود اصل السوس الاسمانجونى ايرساست و گفته شود اصل الفاح يبروج بود و به فارسى سابيزك نيز گويند و گفته شود اصل الفلفل فلفلمون است و گفته شود اصل الكرفس بپارسى كرفس گويند در باب كاف گفته شود اصل الرازيانج بپارسى بيخ رازيانه گويند و منفعت وى در باب را گفته شود