علي بن حسين انصارى شيرازى

134

اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى )

وى زرد بود و در قوت مانند نوع بزرگ و از آن بستانى بود و كوهى بود و قد وى بدرازى يك گز بود و بسطبرى انگشت بود و بهترين وى بستانى بود و طبيعت آن سرد است در سيم و خشك است در اول و هر دو نوع كوچك و بزرگ نافع بود ورمهاى گرم و جگر و سينه گرم را طلا كردن و چون تنها يا با سويق بر حمره و نمله ضماد كنند و ريشهاى پليد و ورم گرم كه در چشم پيدا شود و سوختگى آتش و نقرس بغايت نافع بود و عصارهء وى پنج درم چون بياشامند گزندگى رتيلا را نافع بود و چون با سركه و روغن گل بر سر نطول كنند درد سر را نافع بود و جهت اسهال و ريش روده سودمند بود چون با شراب بياشامند كرم دراز بيرون آورد و چون زن به خود برگيرد قطع رطوبت مزمن از رحم بكند و اگر در چشم كشند درد چشم را سودمند بود گويند پنج درم آب وى با سكنجبين چون بياشامند حدت دم را ساكن كند و صفرا و قوت بدن بدهد و ديسقوريدوس گويد نوع سيوم را بقلة الحمقا بريه خوانند و بعضى طيلاقون گويند و اهل روم آبليو خوانند و اين نوع ميان سنگستانها رويد و طبيعت آن گرم بود و مفرح جلد بود و چون با پيه كهن بر خنازير ضماد كنند تحليل دهد و حى العالم مضر بود به سپرز و مصلح وى طين ارمنى بود حيصل حدق است و گفته شد