شرح بيماريهاى موجود در كتاب قانونچه استرخا و فالج استرخا سستى و ضعف است كه در عضوى ظاهر شود و حس و حركت آن عضو ناقص يا باطل گردد و فالج به قول مطلق استرخاى هر عضوى را گويند و به قول مخصوص محقق مختص به عرف اطبا استرخا يك شق بدن است در طول كه از گردن تا قدم فراگرفته باشد و سر صحيح و سالم بود و يا در جميع شق از سر تا قدم سارى باشد و اين را فالج مع للقوه و خلع گويند و فالج به معنى استرخاى مطلق اگر بهر دو جانب تمام بدن غير از اعضاى سر و روى بود ابو بلقسيا گويند و اگر بهر دو شق سر و بدن عام باشد سكته بود . ( اكسير اعظم ، ج 1 ، ص 283 ) استسقا و آن مرضى است مادى مخوف عسر البرء سببش ماده غريب بارد بود كه در خلل اعضا داخل و مستقر گردد يا در همه اعضاى ظاهر و اعضا بدان بياماسد چنانچه در لحمى و يا در مواضع خالى از نواحى اعضا كه اندر آن تدبير غذا و اخلاط منوط است مثل فضاى شكم و بدان سبب شكم بزرگ شود چنان‌چه در زقى و طبلى پس آن سه قسم باشد لحمى و زقى و طبلى و از تركيب اين هر سه چهار قسم مركب حاصل شود سه به تركيب ثنائى و يك به تركيب ثلاثى و براى هر سه نوع اسباب و احكام و علامات و علاج عام است و براى هر قسم سبب و حكم و علامت و علاج خاص است پس اسباب و احكام و علامات و علاج عام در اينجا مذكور مىگردد و سبب و حكم و علامات و علاج خاص هر نوع جداجدا مسطور گردد و استسقا به غير مريض شدن جگر