مرىّ لفظ عربى است ، مشتق از ممرى ، يعنى هضم‌كننده طعام ، و به فارسى « آبكامه » نامند ، از ادويه قديمه است ، از اختراع اطباى كلدانيون ، گرم و خشك تا درجه سوم ، و گفته‌اند حار در اولى و يابس در ثانيه است . [ خواص آن ] : هاضم و مشهى ، و مسهل اخلاط لزجه ، و دافع تخمه ، و كرم معده و امعاء و بواسير و بدبوئى دهان و ضرر و چربيهاى معده مسخن آن و جگر و ملطف غذاهاى غليظ و مجفف رطوبات معده و امعا و خوش‌بوكننده دهان و منشف بلغم ، ادرار فضلات كند و شرب آن چند روز با لك در لاغر كردن بدن از مجربات است و تحقين بدان و داخل كردن آن در حقنه‌ها جهت قرحه امعا و قولنج و وجع و رك و عرق النسا نافع است و به جهت دفع و اخراج بلاغم كثيره و اخلاط نيّه فجه را و نطول آن جهت قروح و ريشهاى عفنه خبيثه و گزيدن سگ ديوانه را مفيد است و غرغره آن جهت ورم لهات و لوزتين بعد انفجار و جذب بلاغم دماغى و حنك و ازاله نقصان ذائقه و قطور آن در چشم مانع بروز آبله است در چشم اگر بروز كرده باشد در ازاله آن از مجربات شمرده‌اند . و مضر سينه و سرفه و بواسير و صاحبان خارش بدن است و مصلح آن لعابها و چربيها و شيرينيها است و گويند كه مرى عمل نمك كند الّا آنكه از آن الطف و اقوى بود و شكم براند و معطش است و چون ناشتا اندكى بخورند كرمهاى معده و امعا را بكشد . صنعت آن : به نسخه اصل - كه بهترين آبكامه‌ها است - بگيرند آرد جو و ماده آن - كه فوذج است - و صنعت فوذج ذكر كرده مىشود ؛ هر دو را در تابستان خمير كرده نان نيم پخته در تنور سازند و آن را نيم وزن آن فودنج برى و مثل آن نمك و ربع آن رازيانه و به جهت مبرودين قدرى تخم كرفس و دارچينى و قرنفل با آب خمير كرده بيست روز در آفتاب گرم بگذارند و هر روز بر هم زنند و آب بر آن بپاشند تا سياه و منتن و متكرج گردد پس در آب حل كرده و صافى نموده در شيشه كرده ، چند روز در آفتاب گرم بگذارند و به كار برند . و آنچه بالفعل در اين بلاد به جاى مرى استعمال مىكنند آن است كه ماده آبكامه را به جاى آب در سركه حل مىكنند و در آفتاب مىگذارند و اين را قوت اسهال ضعيف و قوت تفتيح و هضم غذا زياده است و ليكن استعمالش در حقنه‌ها جايز نيست خصوصا حقنه‌هاى قروح و در اصفهان به جاى آب و سركه « شير » مىكنند و معروف است به « كامه » و « كومه » و بعضى به جاى شير ماست مىكنند و بعد از آن هر قدر از كامه برمىدارند عوض آن شير داخل مىكنند . صنعت فوذج : - كه مايه ماده آبكامه و كامه‌ها و ترشىهاى ديگر است - بگيرند آرد گندم و آرد جو به هم بسرشند خشك و با آب گرم و خميره نان و نمك خمير كنند و قرص سازند و سوراخى در ميان آن كنند و در برگ انجير پيچيده ، در ظرفى نهند و در سايه بگذارند تا سبز و عفن و پوسيده شود پس بيرون آورده به كار برند و بعضى گفته‌اند كه فوذج را به اين صنعت مىسازند كه آرد جو و آرد گندم با آب گرم خمير كرده بىنمك ترتيب داده و در برگ بيد انجير پيچيده ، در