صنعت آن : تخم كشوث ، تخم رازيانه ، پوست بيخ كاسنى ، از هريك ، سه درم ؛ انيسون ، غنچه گل سرخ ، تخم كاسنى ، تخم خربزه ، تخم خيارين ، تخم كرفس ، بيخ رازيانه ، پوست بيخ كبر ، اصل السوس ، از هريك ، دو درم ؛ عناب ، بيست دانه ؛ مجموع را در يك رطل سركه انگورى و دو رطل آب يك شبانه‌روز بخيسانند پس بجوشانند تا به نصف رسد بپالايند و يك رطل و نيم شكر سفيد داخل كرده به آتش ملايم بجوشانند و كف آن را بگيرند پس باز صافى نموده به قوام آورند . سكنجبين ساده / سكنجبين ساذج . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . سكنجبين ساذج سكرى به نسخه محمد بن الياس شيرازى [ خواص ] : گفته كه اين سكنجبين حافظ صحت محرورين و مبرد كبد و مدّر بول و فضول و قامع صفرا است و نافع است از براى حميّات حادّه و عطش و سدّه‌ها و جلاى معده از صفراى رقيق و بلغم ، موافق جميع امزجه است و مفيد است از براى جميع امراض حادث از صفرا ، هرگاه با آنها سرفه نباشد . [ صنعت آن ] : سركه انگورى كهنه ، پنج من ؛ آب شيرين صافى ، قدرى كه حموضت سركه را بشكند ؛ پس در هر نيم رطل سركه ، يك من شكر سفيد داخل كرده به آتش ملايم بجوشانند و كف آن را بگيرند تا به قوام آيد و از آتش برگرفته بگذارند تا سرد شود و در ظرف چينى يا شيشه نگاه دارند . ( قرابادين كبير ، ج 2 ، ص 201 ) سكنجبين ساذج تأليف جالينوس صنعت آن : عسل جيّد خوش‌بو و بگذارند آن را بر اخگر ملايم و كف آن را بگيرند و سركه انگورى جيّد بر آن ريزند و بايد كه آن سركه ، بسيار ترش نباشد و ضعيف نيز نباشد بلكه متوسط باشد پس آن را با آتش ملايم ، اندك‌اندك بجوشانند تا مخلوط شود نيكو و سركه ، خام نماند پس از آتش فرود آورده در ظرف چينى يا شيشه نگاه دارند پس هرگاه اراده كرده شود استعمال آن ، پس بايد ممزوج كرد آن را با آب مثل شراب و استعمال نمود . اگر بوده باشد سكنجبين مكروه طبع كسى كه مىآشامد آن را به سبب حموضت و يا حلاوت آن و كسى كه اراده اين داشته باشد كه ترشى آن ظاهر باشد پس بايد كه سركه آن را زياده كنند و اين به سبب آن است كه ، نيست محمود . استعمال آن : با مقدار واحدى از آب . . . . و اعدل انواع سكنجبين آن است كه ساخته شده باشد از اجزائى كه موافق اكثر مردم باشد . [ صنعت آن ] : اين است كه داخل نمايند يك جزو سركه انگورى و سركه انگورى را در دو جزو عسل ، كف گرفته و به آتش ملايم بپزند تا مخلوط شود طعم سركه با طعم عسل و هم‌چنين طعم عسل با طعم سركه و نيز نماند سركه خام و بايد كه بجوشانند سكنجبين را با آب در اوّل طبخ و از اين جهت است كه واجب است كه در هر جزوى از عسل چهار جزو آب صافى داخل نمايند ؛ پس