و الرّازِيانَجِ ، و إِذا أنقَضت « 1 » حِدَّةُ الحُمّي ، فَيُلزِمُ العَلِيلُ حَبَّ الغافِثِ و يُطعَمُ الفَرارِيجَ . ترنجبين داد و با استفاده از آب كرفس و رازيانه به راندن بول كمك كرد تا تب از حدّت بيفتد . در اين وقت ، بايد به بيمار حب غافث داد و براى غذا به او جوجه خوراند . * * و أمّا الحُمَّي المُرَكَّبَةُ تب‌هاى مركب فَهي الّتى اختَلَفَت أدوارُها و اختَلفَ أحوالُ المَحمومِ حَتّى يَكونَ يَوماً أصلَحَ و يَوماً أفسَدَ و اختَلَفتِ « 2 » العَلاماتُ و الدَّلائِلُ ، فَعِلاجُهَا اختِلافُ الأدوِيَةِ بِحَسَبِ الأعراضِ الظّاهِرَةِ . تب مركب آن است كه در آن ادوار بيمارى و حالات بيمار مختلف و گوناگون است ، به طورى كه روزى خوب و دگر روز بد مىشود و علائم و دلايل در آن در هَم مىگردد . از اين رو ، درمان نيز بايد بر حسب عوارض مختلف ظاهرى با داروهاى مختلف انجام گيرد . و أمّا الحُمَّى الدِّقُّ تب دق فَمن شَأنِها أن تَحدُثَ عَقِيبَ حُمَّياتِ المُتَطاوِلَةِ ، و عَلامَتُها ذَوَبانُ اللَّحمِ و سُقوطُ القوّة و دِقَّةُ الصَّوتِ و غَورُ العَينَينِ و حُمرَةُ لَونِ الوَجنَتَينِ « 3 » . اين تب بيشتر پس از تبهاى طولانى حادث مىشود و نشانه‌اش آب شدن گوشت بدن ، كم شدن و تحليل رفتن قوت ، نازك شدن صدا ، فرورفتگى ديدگان و سرخى گونه‌هاست .

--> ( 1 ) . الف : انقصت . ( 2 ) . الف : اختلطت . ( 3 ) . ب : و حمرة الوجنتين عند الاكل .