محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : اسماعيل ناظم )

120

قانونچه في الطب ( فارسى )

نيست : يا زمان حركت بيش از سكون است ، يا زمان سكون بيش از حركت است ، و يا زمان سكون و حركت مساوىاند . مساوى بودن زمان حركت و سكون دلالت بر وجود اعتدال ميان انقباض و انبساط نبض مىكند . الجِنسُ التَّاسِعُ جنس نهم المَأخُوذُ من الاستِواءِ و الاختِلافِ . اين جنس به مقايسه ويژگيهاى چند نبضه با هم مىپردازد . نتيجه اين بررسى از دو حال خارج نيست : يا ويژگيهاى چند نبضه يكسان هستند كه به آن " نبض مستوى " مىگويند ، يا نبضه‌ها با هم اختلاف دارند كه به آن " نبض مختلف " گفته مىشود . فَالمُستَوِى هو المُتَشابِهُ في أجزائِهِ ، و يَدُلُّ علي حُسنِ حالِ البَدَنِ . نبض مستوى : اگر ويژگيهاى چند نبضه متوالى يكسان باشند نبض را مستوى گويند كه بيانگر نيكويى حال بدن است . و المُختَلِفُ ما يُخالِفُهُ ، و يَدُلُّ علي ضِدِّ ذلك . نبض مختلف : از نظر تعريف و دلالت ، مقابل نبض مستوى است . الجِنسُ العاشِرُ جنس دهم المَأخُوذُ من الانتِظامِ و غَيرِ الانتِظامِ اين جنس به وجود نظم يا بىنظمى