ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
46
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
با زبانش موافق نيست ، زيرا اگر بخواهد حقيقت بگويد و اقرار به حق كند خواهد گفت سلامتى و صحت خير كامل و تمام است . اين قوه را مردم تأويل بكرسى نموده تا او را در مقام يك مرد مدبرى در صنعت طب نشان دهند و نام آن قوه مشتق از حقيقت است ، زيرا به زبان يونانى مشتق از نام رطوبت مىباشد . اين صحت و سلامتى براى ما با رطوبت محقق مىگردد ، چنان كه بعض از شعرا انسان را رطب ( تر و تازه ) گفتهاند . اگر به صورت و شكل اسقلبيوس تأمل و دقت نمائى مىبينى كه او بر كرسى خود نشسته و تكيه داده است و مردانى در اطراف او حاضرند و بايد او چنين تصويرى داشته باشد ، زيرا چنين شخصيتى بايد مركز ثابت و لا يتغيرى داشته باشد و تنين ( مار عظيم الجثه ) اطراف او پيچيده كه اين مراتب را قبلا بيان كردهايم . آداب و حكم اسقلبيوس - از مطالبى كه ابو الوفاء مبشر بن فاتك در كتاب « مختار الحكم و محاسن الكلم » نوشته است : اسقلبيوس گفته است : كسى كه روزگار را بشناسد از مهيا شدن در برابر آن غافل نمىماند ؛ و گفته است : هريك از شما بين نعمتهائى كه خداوند به شما داده و بين گناهانى هستيد كه خود كرده قرار گرفتهايد . در اين صورت شايسته است شما بين اين دو حالت فقط خدا را حمد و شكر منعم خود نمائيد و از گناهان خود استغفار كنيد . ايضا گفته است : چه بسا زمانهائى را مذموم دانستيد و به زمان ديگر كه رفتيد زمان گذشته را مدح نموديد و چه بسا از امورى كه از آنها بدتان آمده و در اخر بر آن امور كه از دست شما رفته است گريان شديد . و گفته است : عابدى بىمعرفت به مانند چهارپاى طاحونه و آسيا است كه مىگردد ، ولى از جاى خود تجاوز نمىكند و نمىداند چه مىكند .