ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

45

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

تو از همهء نيكىها تقدم دارى ، من از تو سئوال مىكنم كه مرا شايسته خود بيش از همه خيرات بنمائى . و بالجمله گفتار آن گوينده كه گفت : كدام يك از خيرات ، مثل فراخ‌دستى يا وجود فرزندان يا داشتن املاك و ثروت بسيار در نظر مردم مساوى است ؟ مگر نه آنكه تمام آنها كومك و لذت‌آور در مورد كارهاى نيك است كه با اين قوه سبب صحت و سلامتى مىشود ، اى بره « 1 » كه شايسته اين نام هستى ، زيرا سلامتى و صحت يك خير كامل است و حالت وسط بين خير و شر نيست و در مرتبه و درجه دوم خير هم نيست ، چنان كه بعضى از فلاسفه گمان كرده‌اند ، آن دسته از فلاسفه و فرقهء مشائيان « 2 » هستند كه آنها را اصحاب چتر هم مىگفتند ، دليل آنكه آنها به اين نكته توجه كرده‌اند اين است كه شرف و برترى ساير فضائل انسانى كه وصول به مقصود در تمام ايام عمر باشد ، بدون وجود سلامتى امكان ندارد و انسان هنگامى مىتواند درك فضايل كند كه سالم باشد . مىبينيم كسانى كه بخواهند شجاعت و قدرت را در جنگ با دشمن نشان دهند و دشمنان را از اطراف مردم نيكو سيرت دور نمايند و براى حفظ آنها جهاد كنند ، بوسيلهء اشخاص قوى و زورمند دفاع مىكنند و اجراى عدالت به اين معنى كه بهر ذىحقى حق او را بدهد و وظيفهء خود را بطور صحيح انجام نمايد و قوانين را حفظ كند و آنچه را كه مىبيند از راه صحيح خود منحرف شده آن را تعديل و تصحيح نمايد ، ممكن نيست كه با حال عدم سلامتى انجام گردد و بايد سلامت باشد تا بتواند به اين امور توجه داشته باشد و در حقيقت اين مراتب بمنزلهء مواليد صحت و سلامتى هستند . بطور كلى و اجمال بايد گفت ، هركس به علت اعتقادى كه پيدا كرده ، يا دنبال رائى از آراء رفته و بخواهد ديگرى را بر باطل اقناع نمايد و بگويد مقصود او نگاهدارى و حفظ سلامتى نيست ، چنين شخصى فقط به زبان خود زحمت مىدهد و قلب او

--> ( 1 ) - بره حلقه‌ايست كه در گوشت بينى شتر مىگذارند و نام آن در عرف عربى خزامه است . ( 2 ) - گروهى از حكما كه در ادراك حقيقت اشياء بفلسفه ارسطو تكيه نموده و در حال راه رفتن درس مىدادند .