معظم له مىدانست ، كه در لابلاى ( خمل ) معده بيمار رطوبت لزج و غليظى است ، كه معده او را ليز نموده و هر داروى قابصى كه به او داده شود بدون اثر رد مىشود و در معده اثر نمىگذارد ، به‌طورىكه هرچه بخورد هضم نشده از معده رد مىگردد و اسهال او بطور دائم باقى مىماند ، ولى عسل آن رطوبات لزجه را از معده‌اش رد مىكند و در ابتداى امر اسهال بيمار زيادتر شده و بعد قطع مىشود . و آنكه فرمود : خدا راست گفت : اشاره بعلمى است كه خداوند در ذهن رسول ( ص ) خود قرار داده و اينكه شكم برادرت دروغ گفت ، يعنى شكم او مبتلى به عرضى شده و مرض حقيقى نبوده است . 2 1 14 - عبدوس بن زيد ابو على قبانى از پدرش نقل كرد : قاسم بن عبيد اللّه در زمان پدرش به مرض سختى در ماه تموز دچار شد ، يعنى قولنج بسيار سختى بر او عارض گرديد و طبيب معالج او عبدوس بن زيد بود . جوشاندهء ريشه‌هائى كه در آن‌ها ريشه كرفسى و رازيانه و روغن بيدانحير ( فروع ) و مختصرى ايارج فيقرا « 1 » نيز بر آن اضافه كرده بود ، به او داد . چون بيمار آن شربت را خورد دردش تسكين يافت و مزاجش دو مجلس عمل كرد و از كسالت بيرون آمد . فرداى آن روز ماء الشعير به او داد و اين معالجه درمان ابتكارى و ظريفى بود . ايضا ابو على قبانى گفته است : برادرش اسحاق بن على بيمار و حرارت بر مزاج او غالب و بسيار لاغر و فوق‌العاده ضعيف شد و آنچه مىخورد برميگرداند . عبدوس بن - زيد همان ريشه‌ها را با ايارج كه روغن بيد انجير بر آن اضافه نمود ، به او خورانيد . بيمارى مريض در ماه حزيران بود و چهارده روز طول كشيد . با معالجه عبدوس شفا يافت و معده‌اش سالم گرديد . عبدوس به بيمار گفت : اين روزها تب تندى بر تو عارض مىشود ، اگر زنده ماندم باذن خدا تو را شفا خواهم داد و اگر نبودم نشانهء شفاى تو اين است ، كه مزاج تو در روز هفتم كار خواهد كرد . اگر چنين شد ، شفا يافته و يك سال

--> ( 1 ) - ياره فيقرا - تركيبى از ادويه كه اثر آن مصلح و مسهل است ( قانون ابن سينا ) . فيقرا در زبان يونانى به معناى تلخ است . ايارج فيقرا جزء عمده‌اش صبر ( - Aloes صبر زرد ) است .