ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

311

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

نگاهدار . منهم خود را ملزم بانجام نصايح او نمودم ، ولى احيانا در ضمن سال يك قطعه كوچك قديد يا بيشتر مىمكيدم . عيسى بن حكم دو تأليف بنام « كناش » و كتاب « منافع الحيوان » دارد . 2 1 9 - تياذوق : وى طبيب فاضلى بود و طرفه مطالب و بيانات نيكوئى در صنعت طب داشت و عمر زيادى كرد . اين طبيب در اوائل دولت بنى اميه مىزيست و در بين آنها طبيب مشهورى بود . وى با حجاج بن يوسف دوست بود . در آن تاريخ حجاج از طرف عبد الملك بن مروان والى حجاز بود . او ( تياذوق ) طبيب حجاج بن يوسف ثقفى و در خدمت او بود . حجاج به او اعتماد و وثوق كاملى داشت و معالجات او را صحيح مىدانست . تياذوق مستمرى و جيره و حقوق از حجاج دريافت مىداشت و به قدر كافى حجاج او را در رفاه مىگذارد و بسيار از او تفقد مىكرد . از بيانات تياذوق كه بحجاج گفته اين است : بايد فقط با زن جوان ازدواج كنى ؛ گوشت حيوان جوان بخور ؛ هيچ‌گاه بىجهت دارو استعمال نكن ؛ ميوه رسيده بخور ؛ لقمه‌هاى خود را خوب بجو ؛ ناهار كه خوردى مىتوانى استراحت كنى ؛ ولى بعد از شام بايد راه به روى و لو پنجاه قدم باشد . يكى از كسانى كه در اين مجلس بود ، به او گفت : اگر مطلب چنين است ، چرا بقراط و جالينوس و ديگران مردند ؟ تياذوق در جواب گفت : فرزندم ، احتجاج كردى ، حالا بشنو . قدماء آنچه در قدرت و با وسائلى كه در دست داشتند ، در تدبير صحت خود مىكوشيدند ، فقط به آنچه در اختيار نداشتند ، مغلوب مىشدند و آن مرگ يا عوارض جوى از قبيل سردى و گرمى و افتادن و غرق شدن و مجروح گرديدن يا مبتلى بغم و غصه بود ، كه اين‌ها از اختيار آنان خارج بود . ايضا تياذوق بحجاج سفارش كرده گفت : تا گرسنه نشده‌اى چيزى نخور ؛ با بىميلى جماع نكن ؛ ادرار خود را نگاه مدار ؛ تا مىتوانى استحمام را ترك نكن .