ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

285

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

و سفيدرو با گيسوان پرپشت مجعد كه روى هم تر و تازه و جذاب باشد و در تاريكى چون ماه بدرخشد و چون گل بابونه ( اقحوان - اكحوان ) متبسم و گوشه لبانش ارغوانى باشد . چنين دخترى از كره نرم‌تر و از عسل شيرين‌تر و از بهشت برين پاكيزه تر خواهد بود و بوى او چون گل سرخ و ياسمين تو را بنشاط آورد . اگر نزدت بنشيند مسرور و اگر با وى خلوت كنى خشنود و قلبت روشن مىگردد . كسرى بشدت خنده كرد بقسمى كه شانه‌هايش تكان خورد و به حارث گفت : در نزديكى با آنها در چه موقع بهتر است ؟ حرث بن كلده در جواب گفت : آخرهاى شب كه سكوت مطلق باشد و ميل انسان بيشتر و قلبش راغب‌تر و رحم زن گرم‌تر است ، ولى اگر خواستى در روز از او تمتع گيرى ، بايد چشمان خود را به زيبائى وى دوخته و از ثمرات زيبائيش بهره برى و گوشت از شيرين زبانىهاى وى لذت برد و تمام جوارح خود را متوجه وى سازى . انوشيروان به او گفت : به‌به از تو اعرابى كه بما دانش آموختى و مردى باهوش و فهيم هستى . سپس ويرا صله خوبى اعطاء كرد و دستور داد آنچه گفته است يادداشت نمايند . الواثق باللّه خليفه عباسى ( 227 - 232 هجرى - 841 - 846 ) ميلادى در كتاب خود بنام « البستان » گفته است : حرث بن كلده بر مردمى گذشت ، كه در آفتاب نشسته بودند . به آنها گفت : هميشه در سايه بنشينيد ، زيرا خورشيد لباس شما را كهنه كرده مىپوساند و رنگ شما را برميگرداند و بيمارى نهفته را آشكار مىكند . از كلمات اوست : شكم خانه درد و پرهيز سرآمد داروهاست ؛ هر بدنى را به آنچه عادت داشته است معالجه نمائيد . جمعى اين بيانات را به عبد الملك بن ابجر نسبت داده‌اند و جمعى ديگر آن را به رسول خدا ( ص ) نسبت مىدهند ، كه فرمود : « المعدة بيت الداء » ( معده خانه درد است ) و كلمه معده كه رسول خدا ( ص ) فرمود از كلمه « بطنه » كه به حارث نسبت داده‌اند بليغ‌تر است .