ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
232
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
الاجزاء را باهم تركيب كرده و به آن هيئت و شكل مىدهد و وضع و مقدار يا تعدادى كه هريك از اعضاء در تركيب و شكل خود به آن احتياج دارند ، بوجود مىآورد . سومى قوهء غاذيه كه چهار قوه بدان كمك مىدهند كه عبارتند از : قوه جاذبه و قوه ممسكه و قوه تغييردهنده و قوه دافعه مىباشند ؛ 14 ) « كتاب العلل و الاعراض » كه مشتمل بر شش مقاله است - مقالات اين كتاب را جالينوس بطور متفرق نوشته بوده ، ولى اسكندرانىها آنها را جمع كرده و يك كتاب نمودند - جالينوس در مقاله اول از اين شش مقاله امراض را يكيك با انواع و تقسيمات آنها شرح داده است - در مقاله دوم موجبات و اسباب هريك از بيماريها را توصيف مىكند ، يعنى اسباب يكيك آنها را كه چگونه مىباشند همه را شرح داده است - مقالهء سوم در وصف اعراض مىباشد ، يعنى انواع اعراض و چگونگى آنها را بيان نموده است - سه مقالهء ديگر آن تحت عنوان علل امراضى است كه در آنها موجبات مؤثر و هريك از آن اعراض را بيان و مورد بحث قرار داده است ؛ 15 ) « كتاب تعرف علل الاعضاء الباطنه » كه بنام ( المواضع الالمه ) هم شناخته شده است - اين كتاب نيز مشتمل بر شش مقاله مىباشد و هدف جالينوس در اين كتاب آنست كه دلائلى بر احوال و اعضاء باطنه در صورت بيمارى بياورد - همچنين دلائلى بر حدت آن امراض آورده و امراض حادثه را معرفى كند ؛ لذا مقاله اول و قسمتى از مقاله دوم را اختصاص به بيان راههاى عاميانهاى كه از آنها مىتوان دانست بيمارى بر چه عضوى حادث شده ، داده است - در مقاله دوم اشتباه و خطاى ارخيجانس « 1 » را در راهى كه براى رسيدن به اين مقصود انتخاب كرده بود نشان مىدهد ، سپس تتمهء مقاله دوم را دنبال نموده است - مقالات چهارگانه بعدى در بيان و شرح
--> ( 1 ) - Archigene .