ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
149
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
قوانين امورى است كه با صنعت جدل ارتباط و سازش دارد و افعال آنها را كاملتر و با نفوذتر مىسازد . نام اين كتاب به عربى « مواضيع جدلى » و در يونانى « طوبيقا » « 1 » ( جدل ) است ؛ « ششم ) در بيان قوانين مربوط به امورى است كه حق را مشتبه مىكند . اين كتاب در تمام امورى كه به قصد مشتبه كردن و تدليس به كار مىرود و دروغ مىپرورد و در علوم و گفتارها تحريف مىآورد ، مىباشد ؛ « همچنين در اين كتاب از جميع امورى كه شايسته است گفتارهاى غلط را كه شنونده و دروغگو آنها را استعمال مىنمايند و چگونه شروع به گفتن آنها مىكنند و بچه نحو بايد انسان از آنها احتراز جويد و در چه موارد آن گفتارها را استعمال نمايد و چگونه مستمع را به اشتباه سوق مىدهند ، همه را شرح داده است . اين كتاب را در يونانى « سوفسطيقا » ( سوفسطائيين يا المغالطين يا حكمة المموحه ) مىنامند و معناى آن حكمت اشتباهآور است ؛ « هفتم ) در بيان قوانينى است كه بوسيلهء آنها خطابه و اقسام آنها و گفتارهاى خطباء و بلغاء را با آن قوانين امتحان مىكنند ، كه آيا آنچه گفته شده بر مبناى قوانين و روش خطابهاى است يا نه ؟ در اين كتاب تمام امورى كه با صنعت خطابه سازش دارد . همچنين كيفيت صنعت خطابه و خطبهها همه را در آن جمع نموده و معلوم مىدارد ، كدام خطبه و خطابه و بچه وسيله و كيفيت كاملتر و نتيجهء آن نافعتر و بليغتر مىگردد . اين كتاب در يونانى بنام « ريطوريه » « 2 » ( ريطوريقا ) يعنى خطابه ( الخطابه ) ناميده شده است ؛
--> ( 1 ) - Les Topiques ( Topica ) ( 2 ) - Art de La Rhetorique ( Rhetorica ) .