و با نشان و نشانه‌هاى آن واضح و روشن است . اگر به نظر كسانى كه بعد از ما آيند و نقصى در آن ديدند ، اميدواريم ما را ببخشند و زحمات ما را ناديده نگيرند و آن را مهم تلقى ننمايند ، زيرا هركس كه در كارى كوشش خود را نمود ، عذرش پذيرفته است » . « ابو نصر فارابى گفت : ارسطو اجزاى منطق را هشت قسمت نموده ( ارغنون « 1 » ) و هر جزئى را در كتابى آورده است بدين شرح : « اول ) در بيان قوانين مفرده از معقولات و الفاظى كه بر آنها دلالت دارند . اين قسمت را در كتابى كه بنام « مقولات » « 2 » و در يونانى بنام « قاطاغورياس » ( قاطيغورياس ) مىباشد آورده است ؛ « دوم ) در بيان قوانين الفاظ مركبه كه همان معقولات مركبه از دو معقول مفرد است و الفاظى كه بر آنها دلالت دارند و مركب از دو لفظ مىباشند . آن را در كتابى كه به عربى « العبارة » « 3 » و در يونانى « باريمينياس » ( بأرى ارمانياس ، باريرمينياس ) مىنامند بيان نموده است ؛ « سوم ) در گفتارهائى كه بوسيلهء آنها قياسات مشترك صنايع پنجگانه را تميز مىدهند . اين مراتب را در كتابى كه به عربى آن را « قياس » « 4 » و در يونانى « 5 » « آنالوطيقا اول » ( تحليل القياس ) مىنامند آورده است ؛ « چهارم ) در بيان قوانينى كه گفتارهاى برهانى را با آنها امتحان مىكنند و قوانين امورى كه فلسفه با آنها سازش دارد و افعال فلسفى را بوسيلهء آنها كامل‌تر مىنمايد . اين كتاب را به عربى « برهان » و در يونانى « انالوطيقياى دوم » مىنامند ؛ « پنجم ) در بيان قوانينى كه بوسيلهء آنها گفتارها و نظرات منطقى مورد امتحان قرار مىگيرند و در كيفيت سؤال و جواب جدلى است . بطور كلى اين كتاب در بيان

--> ( 1 ) - Organon ( 2 ) - Les Categories ( Categoriae ) ( 3 ) - L'Hermeneia ( 4 ) - Les premiers Analytiques ( Analytica priora ) ( 5 ) - Les derniers Analitiques ( Analyticae posteriora )