محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )
91
قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )
فصل نخستين در صداع يعنى درد سر و شقيقه يعنى درد نيم سر و دوار يعنى گردش سر و اين علل حار باشند يا بارد ليكن - حار پس منقسم مىشود طرف دمويت و صفراويت ليكن - دمويت پس علامات آن سرخى رخسار و چشم و حرارت ملمس و پرى عروق و عظم نبض و شيرينى دهن و علاجش فصد است و حجامت و استعمال اشياء بارده مانند شربت عناب و آلو و تمر هندى و شكر سفيد و ماء الورد و غذا بيضهء نيمبرشت و ليكن صفراويت پس علامات آن زردى رنگ و تلخى دهن و شدت شدت درد و سوزش سر و رخسار و تيزى نبض و زردى بول و علاجش اسهال طبيعت است به تمر هندى و آلو و عناب و سپستان و شيرخشت و خيار چنبر و سرد كردن سر به آب برگ بيد و آب گل و صندل و كافور و بوئيدن گلاب و بنفشه و غذا ماء الشعير و ليكن