محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )

123

قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )

حمى دقيست كه عارض مىشود در اعضاء اصليه ( و اگر باشد ) مادى پس مادهء آن ضروريست اينكه باشد داخل عروق و يا خارج آن پس ( اگر باشد ) داخل عروق منقسم مىشود جانب دمويت و صفراويت و بلغميت و سوداويت ( و اگر باشد ) خارج عروق پس منقسم مىشود طرف صفراويت و بلغميت و سوداويت و نباشد دموى ليكن - حمى يوم پس او آنست كه پيدا مىشود از نشستن در آفتاب و رفتار در آن در موسم صيف و از خوردن اغذيه گرم يا غضب سخت و يا ماندگى و علاجش اشربه بارده است و ربوب باردهء ممزوجه در آب سرد برفى و سزاوار است اينكه داخل شوند در حمام بعد زوال حمى و غسل كنند باب نيمگرم و تلطيف غذا نمايند روزى يا دو روز و ليكن حمى دموى پس آن مطبقه يعنى لازمهء و دايمه است و پيدايش آن يا از گنديدگى خونست يا از زيادتى آن و علاجش فصد است و برآوردن خون بسيار و خنكى مزاج به آب انار ترش ( و اگر باشد )