مطهر بن محمد جمالى يزدى

86

فرخ نامه ( دائرة المعارف علوم و فنون و عقايد ) ( فارسى )

و او را گياهى است كه چون ماده با او نسازد به منقار شاخى از آن بكند و به ماده نمايد مطيع او شود . و آن گياهى است كه همه جايى باشد . و اگر كسى شاخى از آن بگيرد و كسى را نمايد محبت انگيزد . و شناختن آن آن است كه بيشتر بر جاى پاك رويد و پيوسته سبز باشد و در زمين پهن شده باشد و باريك ، و پيرامن شاخ برگ برآورده برگكى خرد « 1 » . اين گياه بدين صفت باشد . ( و اندرو ) خاصيت ( است ) : هركه گنجشك با روغن گاو بريان كند و بورهء ارمنى درافگند و يك هفته از آن مىخورد ، فربه و قوى شود . زهره : زهرهء او چند آنك « 2 » خواهد ، درهم چند آن عسل كنند و بر عورت اندايد پيش از آنكه شراب خورده باشد و با زن صحبت كند آن زن بىآرام شود و يك ساعت نشكيبد . اگر زهرهء او بر قضيب اندايند و جماع كنند زن آبستن شود . چنگال : چنگال او بر سركه بجوشانند و به آب پياز بر كلف مالند به يك هفته پاك شود . بچه : بچهء او پيش از آنك موى برآرد بستاند و به روغن كنجد بياميزد و بجوشاند و بخورد آب پشت بسيار شود . و اگر بچهء گنجشك به زنده بال و پر بكنند و ساده كنند پس در آشيان زنبور بنهند تا آن را بگزند چندانك بميرد و بر آماسد پس آن را بردارد و به روغن گاو بجوشاند ، در گاه مجامعت اگر يك قطره از آن روغن بر زير پاى مالند چندانك خواهد جماع توان كرد . و در جماع كردن بايد كه بر سر پاى بنشيند تا قوّت بيفزايد . مغز : مغز سر هفت گنجشك با شكر بياميزد و بخورد آب پشت بيفزايد . / 102 / و اگر بر قضيب مالند سخت شود ، و همچنين مجامعت را قوّت دهد . و هر باد كه از سردى بود ببرد . خايه : ( اگر ) خايهء گنجشك بگيرند و در زير سرگين كنند سه روز بعد از آن بردارند و به روغن كتان بجوشانند و بر ناسور كنند ناسور ببرد و هرگز باز نيابد . سرگين : ( اگر ) سرگين او به آب باران در چشم كشد شب كورى ببرد .

--> ( 1 ) . م : برگى باشد خرد . ( 2 ) . م : چند دانگ .