مطهر بن محمد جمالى يزدى
87
فرخ نامه ( دائرة المعارف علوم و فنون و عقايد ) ( فارسى )
سرگين او به ناشتا به آب دهن به آزخ كشند پاك كند . گوشت : گوشت او گرم بود و هركه بسيار خورد آب پشت بيفزايد و ذكر قوى كند . اگر در آب انار و آب غوره بجوشاند چون محرور از آن بخورد زيان نكند . استخوان : استخوان او با خود دارد چشم بد بگرداند . شقراق كاسكينه به تازى او را شقراق گويند و دشمن مگس انگبين است . و درو خاصيت است : گوشت : گوشت او خوردن ، قوّت افزايد . و اگر خشك كنند و بسايند و به آب گل « 1 » اندر كنند و كودكى را دهند كه سخن شكسته گويد زبان او راست شود . زهره : اگر زهرهء او با نوشادر بر سر كنند موى سياه شود . طوطى اين مرغ در هندوستان بسيار باشد ، و از آن جايگه آورند ، و در سخن آموختن او چيزى « 2 » لطيف است . آينهء روشن بربايد گرفت و آن كس كه سخن / 103 / آموزد روى خود در پس آينه پنهان كند و آينه برابر طوطى دارد ، و از پس آينه با وى سخن گويد و طوطى در آينه نگرد صورت خود بيند ، پندارد كه طوطى است كه سخن [ a 333 ] مىگويد و آن سخنها بياموزد . و درو خاصيت است : پر : اگر پر او در برج كبوتر افگنند كبوتر از آنجا بگريزد . سرگين : سرگين او بر جراحتى نهند سود دارد . عوهق اين عوهق جنسى است از خطّاف ( و او را خطّاف ) تركى گويند ، و آشيانهء خود را بن فراخ
--> ( 1 ) . م : گلاب . ( 2 ) . م : چاره .