اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )

پيشگفتار 11

يادگار ( در دانش پزشكى و داروسازى ) ( فارسى )

كه حاصل گردد دارو نتوان خورد » 52 « و ببايد دانست كه پس از رنج و غم و از پس خشم و از پس شادى بزرگ و از پس بيخوابى و از پس جماع دارو نشايد خورد » 52 دستور آب نوشيدن : « آب نيك گرم معده را از رطوبت پاك كند و بشويد ليكن گرمى به اندازه بايد كه معده را نسوزاند » 18 « آب خوردن به ناشتا و اندر گرمابه و از پس گرمابه و از پس رياضت ( - ورزش ) و از پس جماع زيان دارد » 19 تعريف اعضاى بدن : « ببايد دانست كه معده بر شكل كدوست از ليف بافته ، ليفهاى او از پى است كه به تازى عصب گويند » 123 « و اندر زير زانو رگى است كه او را مابض خوانند گشادن آن درد احشا را و درد پشت و بواسير را سود دارد » 73 پزشكى گروههاى خاص : « اندر تدبير كردن مسافران كه عزم سفر كرده‌اند ، هرچه دانند كه از سفر از آن چاره نيست از گرما و سرما و غذاهائى كه اندر سفر عادت رفته است و بيخوابى و پياده رفتن و مانند اينها تن را با اين همه خو بايد كرد » 20 « اندر تدبير تندرستان به غذا و بيماران به شربت ، اما غذاى نيك نان پاكيزه بعد از گندم آفت نارسيده و گوشت گوسفند بخته و آسوده و از شيرينى اندكى » 13