بيشتر شود يا مزاج آن بگردد ناطبيعي گردد و سبب بيماريها شود . و زائل كردن حال ناطبيعي واجبست و عذري خواسته‌اند و گفته كه هرگه غذا از بيمار بازگيرد يا چيزى نافع و اندك داده شود ، هم مقدار ( 1 / 85 ) خون و هم مزاج خون به اعتدال باز آيد ، و به بيرون كردن حاجت نيايد . جواب آن گوئيم ، اگر چه اين تدبير صوابست ، مدتي و مهلتي 4 بايد تا غض حاصل آيد ، و آنجا كه ايمن نتوان بودن كه آفت پيشدستي كند و مهلت ندهد ، پس به ضرورت ، مقداري خون كمتر بايد كردن و صواب آن باشد كه اندر چنين حال هر سه تدبير كرده شود . غذا نافع و اندك دادن و مقداري خون بد بيرون كردن ، خود غرض حاصل آيد . و اگر در حال بيرون كردن خون ، اعتماد بر قوت و بر حال دل بايد كرد ، و اين از نبض توان داشت 5 . و اوليتر آنست كه طبيب در حال فصد ، دست بر نبض دارد ، تا هرگه كه تغيري و ضعيفي پديد آيد ، در حال ببندد . و هرگاه كه سبب فصد ، تباهي خون باشد ، تا رنگ و قوام آن نگردد ، نبايد بست ، مگر كه اثر ضعف پديد آيد . و هرگه كه سبب فصد ، بسياري خون باشد ، تا قوت بيرون آمدن كمتر نشود ، نبايد بست مگر كه اثر ضعف پديد آيد . و هرگه كه سبب فصد ، آماس باشد تا رنگ خون نگردد ، نبايد بست . " بقراط " بدين سبب ميگويد كه : اندر " شوصه " 6 رگ باسليق ( Basilic Vein ) بايد زد و تا رنگ خون بنگردد 7 نبايد بست مگر به دو سبب : يكى آنكه ضعف پديد آيد . دوم آنكه آماس ، قوي باشد و رنگ خون دير بگردد و بيم ضعف باشد از بهر آنكه آماس گرم و بزرگ گذرهاي خون بسته باشد ، و خون را در آن موضع باز داشته و به دشواري بيرون آيد . و مردم محرور و لاغر را كه در معده ، صفرا تولد كند و كسي را كه " مسام " گشاده شود و كسي را كه " فم معده " ضعيف بود و كسي كه حس " فم معده " قوي باشد ، از غشي نگاه بايد داشت . پس طبيب بايد كه دست بر نبض دارد ، تا چون اثر تغير بيند در حال ببندد . و در حال خون آمدن ، غشي كمتر افتد ، بيشتر پس از آن افتد كه رگ بسته باشند و " قي " كردن پيش از فصد ، غشي باز دارد ، خاصه كسي را كه در معده صفرا تولد كند و " فم معده " ضعيف بود . و اگر در حال غشي " قي " افتد ، غشي زائل شود و قوت باز آيد . ( 1 / 86 ) و تدبير باز داشتن از غشي آنست كه پيش از فصد به زماني اندك مايه شراب انار دهند يا شراب سيب ترش يا شراب آبى ترش ، يا شراب غوره يا مانند اين چيزى . و مبرود را پيش از فصد ، شراب بودنه ) پونه Pennyroyal ) دهند با ميبه 8 يا جلابي كه اقاويه 9 در وى پخته باشند و مفصود را به پشت باز خفته فصد كند . و هم بدان شكل بايد تا خون چندانكه بايد بيرون كنند يا كمتر از قدر حاجت و به هيچ حال اسراف نكند . و از پس فصد ، گوشت آبه 10 دهند .