باب يازدهم / در تدبير استفراغ به داروي " قي " ( قي Vomiting ) كساني را كه سينه تنگ 1 باشد و از گوشت برهنه 2 و گردن دراز و حنجره ظاهر و بيرون آمده و كساني كه اندر سينه بيمارى بود ، " قي " نشايد كردن ، و كساني كه دماغ و اعضاء ضعيف باشند و كساني كه سخت فربه باشند ، داروي مسهل اوليتر از " قي " باشد . اما منفعت " قي " آنست كه بيمارىها و دردها كه فرود سوي 3 ناف است ، سود دارد و معده را پاك كند و آرزوهاي بد ، چون " گل خوردن " 4 و مانند آن زايل كند و آرزوي طعام پديد آرد ، و خداوند " يرقان " ( ( Jaundice , Icterus و " رعشه " و " فالج " و " نقرس " و " ماليخوليا " و " قوبا " 5 را سود دارد ، و خداوند " جذام " ( Leprosy ) و كساني كه بد رنگ 6 باشند سود دارد 7 . ( 1 / 80 ) اما مضرت " قي " آنست كه معده را زبون كند ، تا اخلاط روى به دو آورد و بيمارىها 8 و چشم و سينه را زيان دارد . پس اگر " قي " به اندازه و به وقت حاجت كنند گراني چشم و گوش و سر زايل كند . و از بهر " قي " كردن چند گونه طعام و شراب خورده آيد ، يك زمان صبر بايد كرد تا اخلاط كه مقصودست با طعام بياميزد ، و كساني كه ايشان را " قي " دشوار افتد ، سه روز پيش از " قي " هر روز يك وقيه روغن شيرپخت ) 9 با يك وقيه شراب صرف بياميزد و بخورد ، و هر روز در گرمابه رود روغن بمالد و شورباهاي چرب خورد و طعام‌هاى گوناگون . و اگر هوا سرد بود خانه گرم كند يا در گرمابه " قي " كند ، و در وقت قي كردن ، " رواده " ) 10 بر پشت چشم نهد و ببندد و راست بنشيند ، و چون فارغ شود چشم و روى به آب سرد بشويد و دهان به آب گرم و چند بار غرغره كند ،