أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
952
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
ابن ماسويه : بهترين [ ميعه ] غليظ و شفاف است . خشكى : [ ميعه ] ممكن است شفاف ، مايع و سرخ باشد و ممكن است « عنبرين » 17 ، سفيد باشد كه در جعبههاى چوبى مىآورند ؛ نيز ممكن است « ميعه مشكين » 18 ، پستتر از « عنبرين » باشد ؛ سفيد شبيه عسلشان 19 نيز ديده مىشود ، آن از درد [ ميعه ] مايع هنگام صاف كردن آن به دست مىآيد . نيز ممكن است درد ميعه 20 باشد و اين لبنى است ؛ آن را در خيك مىآورند . اين صمغ خشك شده درخت است ، آن را از درخت گرد مىآورند ، و [ ميعه ] مايع را از راه پختن و [ ديگر ] عمليات به دست مىآورند ، در آن پوست [ درخت ] ديده مىشود . ( 1 ) . در منابع عربى و فارسى از دو نوع ميعه نام مىبرند : الف ) مايع يا روان ( الميعة الرطبة ، الميعة السائلة ) - صمغ استرك كه از درخت Liquidamber orientalis Mill . مىتراود ؛ ب ) خشك « الميعة اليابسة - استرك حقيقى يعنى صمغ درخت استرك - Styrax officinale L . ؛ سراپيون ، 370 ؛ ابو منصور ، 532 ؛ ابن سينا ، 426 ؛ ميمون ، 228 ؛ عيسى ، 4 110 و 8 175 . ( 2 ) . الميعان از ريشهء « ماع » ( ميع ) - « جارى شدن ، آب شدن » . ( 3 ) . عسل اللبنى ، قس . شمارهء 936 ، يادداشت 15 . ( 4 ) . سلهارس ، قس . Platts ، 668 و Dutt ، 167 : سلارس ( sil - ras ) . ( 5 ) . سلهه و سلهس . ( 6 ) . نسخهء الف : قشور ، نسخهء فارسى : او پوست نباتى است . ( 7 ) . خواندن مشروط - كنار . ( 8 ) . نسخهء الف : رستاق بزيادته ( ؟ ) ؛ در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 9 ) . * به صورت خلاصه در Picture ، 138 درج شده است . ( 10 ) . باله ، طبق محيط اعظم ( ، 264 ) باله نام « ميعه » مايع است . ( 11 ) . اين قطعه تكرار نقل از ابو جريج است . ( 12 ) . تركنار ، قس . شمارهء 936 ، يادداشت 4 . ( 13 ) . ديوسكوريد ، I ، 61 . ( 14 ) . الدودى . ( 15 ) . نسخهء الف : فى استواء الزنج ، زكى وليدى پيشنهاد مىكند بخوانيم فى استواء الريح ، Picture ، 138 ، يادداشت 5 . ( 16 ) * * . در Picture ، 138 درج شده است . ( 17 ) . العنبرية .