أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
916
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
پهناند . تخمهاى [ مرو ] به هندى مروبج 6 ناميده مىشود . الحاوى : البهلمان [ مىگويد كه ] مرو چهار نوع است : اردشيران 7 ، ميردادور 8 ، دارمك 9 و اين [ نوع ] سفيد است ، و مرماهويه 10 . يك نوع [ مرو ] به نام ميشبهار 11 نيز وجود دارد . ابو حنيفه : زغبر 12 و زبغر همان « مرو » است و اغلب در سرزمين عربها به صورت وحشى ديده مىشود ، اين مرو برگ نازك است . نمىدانم كه اين مرو ماحوز است يا جز آن . ( 1 ) . Origanum maru L . ؛ نيز Teucrium marum L . ؛ ابو منصور ، 538 ؛ ابن سينا ، 406 ؛ ميمون ، 235 ؛ عيسى ، 4 130 ؛ II , Low ، 96 ؛ كندى ، اقرابادين ، 289 . ( 2 ) . نسخهء الف : المطلق منه - « [ مرو ] بهطور كلى ، يعنى معمولى ( ؟ ) » . نسخهء فارسى : و از مطلق آن مراد مرماخور است . ( 3 ) . نك . شمارهء 33 ، يادداشت 3 . ( 4 ) . الشاهسفرم ، نك . شمارهء 591 . ( 5 ) . المرماحوز ، نك . شمارهء 978 . ( 6 ) . مروبج . ( 7 ) . الاردشيران ، قس . I , Vullers ، 77 . ( 8 ) . ميردادور ( ؟ ) ، كازرونى ، ورق 163 الف : مرو دارو . ( 9 ) . نسخهء الف : درامك ، بايد خواند دارمك ، قس . I , Vullers ، 786 . ( 10 ) . مرماهويه . ( 11 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : ميشهبار ، بايد خواند ميشبهار ، قس . II , Vullers ، 1255 . ( 12 ) . الزغبر ، قس . لسان العرب ، IV ، 324 ؛ ابو حنيفه ، 462 : زعبر . 978 . مرو ماحوز 1 اين به رومى هيوفسيطوس 2 و به فارسى مرماهوز 3 است . طبق صهاربخت حىّ العالم - « مرو هميشهبهار » 4 است . ابو سهل مىگويد كه مرو هميشهبهار - مروماحوز است و ازآنرو [ چنين ] ناميده شده است كه هم در تابستان و هم در زمستان سبز باقى مىماند . رازى : [ مروماحوز ] شاخهها ، برگها و گلهاى به رنگ غبار متمايل به سبز و خوشبوست .