964 . ماهيزهرج 1 - مرگ ماهى اين به سريانى جغثنا ريحثانا 2 ست . جالينوس : بيوريس 3 « قاتل ماهىها » 4 ست . الرسائلى : كسى مىگفت كه برگ‌هاى اين گياه را شبيه آنچه دربارهء گياه « لاعيه » 5 گفته شده مىبيند . اگر آنها را در آبگيرى كه در آن ماهى وجود دارد ، بيندازيم و آنها با آب مخلوط شوند ، آن‌گاه ماهىها مست مىشوند و بر روى آب مىآيند . ابو نصر النيسابورى : [ ماهيزهرج ] پوست ريشهء علفى است كه در گودال‌ها و آبراه‌ها مىرويد . برگ‌هاى اين [ گياه ] به برگ‌هاى راسن مىماند اما پهن‌تر و ضخيم‌تر از آنهاست ، نرم در زير انگشتان و پوشيده از كرك‌هاى زردوش است و مزهء تلخ دارد . اين گياه دو نوع است : ماده ، - و اين بهتر است - و نر ؛ [ نوع ] ماده پوست ضخيم‌تر دارد ، در محل شكستگى زردوش و سرش لايه‌لايه است . رازى : [ ماهيزهرج ] پوست ريشه‌اى شبيه ريشه « شبرم » اما كوچك‌تر به رنگ خاكسترى متمايل به زرد ، نزديك به رنگ شبرم است . ( 1 ) . Anamirta paniculata Colebr . مترادف Menispermum cocculus L . ؛ سراپيون ، 356 ؛ ابو منصور ، 544 ؛ ابن سينا ، 436 ؛ ميمون ، 178 ؛ عيسى ، 152 ؛ II , Dozy ، 566 . معرب « ماهى زهره » فارسى به معناى « زهر ماهى » است . ( 2 ) . جغثنا ريحثانا ، II ) Low ، 252 ) يادآور مىشود كه نام‌هاى عبرى يا آرامى گياهان تيرهء Menispermaceae ( ماهدانه ) نادرست است . ( 3 ) . نسخهء الف : بيبوريس ، نسخهء فارسى و پ : بيوريس ، نسخهء ب : سوريس . ( 4 ) . قاتل الحيتان . ( 5 ) . شجر اللاعية ، نك . شمارهء 1106 . 965 . ماهودانة 1 آن به نام « حب الملوك » معروف است . ابو جريج و رازى : [ ماهودانه ] برگ‌هاى كشيده به درازاى يك انگشت و راست ايستاده دارد كه براى كسى كه به آنها مىنگرد شبيه ماهىهاى كوچك‌اند . ميوه‌هايش همانند غوزهء پنبه پديدار مىشوند اما كوچك‌ترند ، در هر ميوه سه دانهء سياه وجود دارد . پولس : برخى از مردمان مىپندارند كه [ ماهودانه ] يكى از انواع « يتّوع » است . مرد معتبرى حكايت كرد 2 : يك مرغ خانگى از اين [ دانه ] فراوان بخورد و بسيار پروار