919 . كمأة 1 حمزه پى زمين 2 يعنى « شمحة الارض » 3 [ مىنامد ] . [ كمأة ] را « بيضة الارض » 4 و « بيضة البلد » 5 نيز مىنامند . [ كمأة ] سفيد « فقع » 6 و « عسقل » 7 ناميده مىشود زيرا زمين از آن ترك برمىدارد 8 و گنجشكان از اين مىرمند 9 . كسى از بهلول پرسيد : « مرا مىشناسى ؟ » او پاسخ داد : « آرى ، به خدا سوگند ، تو را به كمأة نسبت مىدهم ، نه ريشهء پايدار دارى ، نه شاخه‌هاى روينده » . در الخبر [ گفته مىشود ] « كمأة » از « منّ » 10 است و شيره‌اش درمان چشم » 11 . زيرا آن را بىكشت مىيابند ، همان گونه كه منّ به مقدار زياد بى [ هيچ ] رنجى مىرسد . كمأة سفيد ، « بيضة البلد » ناميده مىشود و اين فقع است . گفته مىشود : « او پست‌تر 12 از فقع است » . مىگويند ، اين « تخم شترمرغ 13 است » ؛ [ شترمرغ ] تخم مىگذارد و رهايش مىكند ، سپس [ مردم ] آن را برمىدارند اما نمىدانند كدام شترمرغ آن را گذاشته است . به همين جهت مثلى است : « فلان تخمى است كه شترمرغ بر زمين گذاشته » ، يعنى [ آدمى ] تك و تنهاست . ابن ماسه : [ كمأة ] بنات الرعد 14 است ، به رومى « هودنا » 15 ، به سريانى عرذا اكهر 16 ، به فارسى زماروغ 17 و كونيقق 18 است . قارچ 19 همان « سماروغ » 20 است . او [ سپس ] مىگويد كه جبا و جبأة 21 كمأة سرخ است . سپاهيان هندى 22 بر تپه‌اى در بغلان توقف كردند ، در آنجا قارچ ديدند ، از آنها گرد آوردند و پختند . در نتيجه ، سيزده نفرشان همان دم مردند . ابو حنيفه : قصيص 23 گياهى كوچك است كه در كنار كمأة مىرويد و از روى آن [ به وجود كمأة ] پى مىبرند ، آن را همانند خطمى براى شستن به كار مىبرند . ابو حنيفه 24 : مفرد كمأة ، « كمء » است . سودمندترين باران براى آن وسمى 25 است ، غرش‌هاى ابر نيز [ سودمندند ] . [ كمأة ] در شكاف روى زمين يا بلندىهاى 26 آن يافت مىشود . ابو زياد الكلابى مىگويد : كمأة ، جبأة ، بدأة 27 ، عراجين 28 ، افاتيخ 29 ، ضغابيس 30 ، ذآنين 31 و طراثيث 32 زمين را مىشكافند ، نه ريشه دارند و نه ميوه ، و « قارچ » 33 ناميده مىشوند . بهترين آنها « كمأة » و « افاتيخ » است . بين قارچ‌ها پيش از همه بنات اوبر 34 پديدار مىشود و مردم آن را به‌جاى « كمأة » مىگيرند اما هنگامى كه بيرون مىآورند ، آن‌گاه آن را مىشناسند . عراجين زمين را مىشكافد و يك وجب بالا مىآيد ، آن را مىخورند .