أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

835

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

عيسى ، 4415 و 782 . ( 2 ) . لوفا كبير عربى ، لوفا بزرگ فارسى . در برخى منابع فارسى به « لوفا » همچون مترادف « قنطوريون » اشاره مىشود ، قس . II , Vullers ، 1105 ؛ محيط اعظم ، IV ، 23 . ( 3 ) . خصى الثعلب ، نك . شمارهء 400 . اين سردرگمى ظاهرا به سبب شباهت شكل عربى دو واژهء يونانى « قنطوريون » و « سطوريون » ( ) روى داده است . در دست‌نويس ميمون به‌جاى « قنطوريون » ، « سطوريون » نوشته شده است ، نك . ميمون ، 333 ، ص 167 ، يادداشت 2 . ( 4 ) . تخم معصفر ، نك . شمارهء 708 . ( 5 ) . نسخهء فارسى : آب دهان را نشف كند ، ديوسكوريد ، III ، 6 : قبض . ( 6 ) . لوفا صغير ، قس . يادداشت 2 . ( 7 ) . تكرار در نسخهء اصلى . ( 8 ) . نسخهء فارسى : در بيابان‌ها بود ، ديوسكوريد ، III ، 6 : ينبت عند المياه - « در كنار آب مىرويد » قس . ابن سينا ، 616 ، يادداشت 1 . ( 9 ) . نسخهء فارسى : انتفاعى بتوان گرفت ، بايد خواند انتفاعى نتوان گرفت ، ديوسكوريد ، III ، 6 : لا ينتفع به . ( 10 ) . نسخهء فارسى : كرب ( ؟ ) ؛ با توجه به اشاره بعدى كه اين به عربى « اثل » ناميده مىشود ، ممكن بود آن را « گز » خواند . لكن در ديوسكوريد ( III ، 6 ) اين جمله وجود دارد : له ورق شبيه به ورق الجوز خضر مثل ورق الكرنب - « برگ‌هايى شبيه برگ‌هاى گردو دارد ، مانند برگ‌هاى كلم سبز است » III , D - G ) ، 8 : ( Brassica . در نسخهء ديگر ديوسكوريد : . . . مثل ورق الكراث - « . . . مثل برگ‌هاى تره » . ابن سينا ( 616 ) نيز با برگ‌هاى « گز » قياس مىكند . ظاهرا اين‌جاى متن تحريف شده است . ( 11 ) . نسخهء فارسى : خرط ، بايد خواند عرطب ، كه مترادف « قنطوريون كبير » است ، عيسى ، 15 44 ، بدويان 939 . ( 12 ) . ( قنطوريون ) طومقرون يونانى . ديوسكوريد ، III ، 7 . ( 13 ) . نسخهء فارسى : لميسون ، بايد خواند لمنيسون - يونانى . ابن سينا ، 616 : لمبيسون ( ! ) . ( 14 ) . نسخهء فارسى : لمى ، ابن سينا ، 616 ، يادداشت 1 المنى بايد خواند لمنى ، - آب راكد ، مرداب . 863 . قنّابرى 1 ليث گويد : تملول 2 ، « نبات برغست » 3 را گويند و بعضى عرب او را غملول 4 نيز گويند . * اهل ماوراء النهر و فرغانه او را ورغست 5 گويند ، اهل سيستان به چند 6 گويند و اهل رى هنجمك 7 گويند .