أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

807

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

مىشود . آن نرم است و در آن اندكى تلخى احساس مىشود . آن دندان‌ها و زبان را رنگين مىكند و اين [ رنگ ] ساعت‌ها به‌جا مىماند . ( 1 ) . يونانى ؛ ديوسكوريد ، I ، 23 ؛ II , Vullers ، 722 ؛ II , Low ، 21 - 22 . در منابع شرقى آن را همچون « درد روغن زعفران » - ثفل دهن الزعفران تفسير مىكنند ، قس . ابن بيطار ، تفسير ، ورق 3 ب . Crocomagma - باقىماندهء چوبى پس از استخراج روغن زعفران است ؛ فرهنگ لاتين به روسى ، 239 . نيز نك . ابن سينا ، 621 ؛ محيط اعظم ، III ، 295 . ( 2 ) . نسخهء فارسى : « درو چوب‌پاره‌ها باشد » . ( 3 ) . افزوده از روى نسخهء فارسى . 825 . قرطم 1 مؤلّف المشاهير مىگويد كه [ قرطم ] به سريانى حريعا 2 ، به فارسى كاكيان 3 و كاهيان 4 [ ناميده مىشود ] . جالينوس [ آن را ] قنيقوس 5 [ مىنامد ] . در يك نسخه [ گفته شده ] كه اين « حب القريص » 6 است . مؤلّف المشاهير : « احريضه » 7 - تخم عصفر 8 است . رازى : آن شبيه گزنه اما ضعيف‌تر از آن است . ( 1 ) . از qurtem آرامى ( ميمون 300 ، I , Low ، 401 ) - Carthamus tinctorius L . ؛ سراپيون ، 309 ؛ ابو منصور ، 441 ؛ ابن سينا ، 618 ؛ عيسى ، 4016 . ( 2 ) . نسخهء الف : جريعا ، نسخه‌هاى ب و پ : حريفا ، نسخهء فارسى : خريعا ، بايد خواند حريعا ، قس . I , Low ، 394 : h ri . ( 3 ) . كاكيان ، قس . II , Vullers ، 779 ؛ نسخهء فارسى : كاكيا . ( 4 ) . كاهيان . ( 5 ) . قنيقوس - يونانى ، ديوسكوريد ، IV ، 131 . ( 6 ) . حبّ القرّيص - تخم گزنه ؛ نك . شمارهء 828 . اين توضيح عجيب احتمالا از شباهت دو واژهء يونانى ( قرطم ) و يا ( گزنه ) به وجود آمده است ، نك . 828 ، يادداشت 3 . ( 7 ) . الاحريضة ، قس . Lane ، 549 . ( 8 ) . حبّ العصفر ، نك . شمارهء 708 .