أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
808
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
826 . قرطم هندى 1 اين « حبّ النيل » 2 است . ( 1 ) . Ipomea hederacea Jacq . ؛ ميمون ، 159 ؛ عيسى ، 9912 . ( 2 ) . نام ديگر قرطم هندى ، نك . شمارهء 290 . 827 . قرطم برّى 1 اين به سجستانى سونك 2 است . ديسقوريدس 3 : « [ قرطم ] دشتى » اطرقطولس 4 است ، برگهايش درازتر از بستانىاند و بر سر ساقه قرار دارند ، [ بقيهاش ] خالى از آنهاست . بر سرش پرزهاى خارمانند و گلهاى زرد وجود دارد . زنان از آنها دوك تهيه مىكنند 5 . ( 1 ) . Carthamus lanatus L . ؛ عيسى ، 4016 ؛ I , Low ، 399 ؛ بدويان ، 876 . ( 2 ) . سونك ( ؟ ) . ( 3 ) . ديوسكوريد ، III ، 88 . ( 4 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : اطرفطولس ، بايد خواند اطرقطولس - يونانى ؛ ديوسكوريد ، III ، 88 . ( 5 ) . در قديم از ساقههاى اين گياه به عنوان دوك ( ) استفاده مىكردند و نام يونانىاش نيز از همينجاست ؛ تئوفراست ، 572 . 828 . قرّيص 1 - تخم گزنه اين تخمهاى گزنه 2 است كه دانههايى شبيه تخمهاى مروند جز اينكه شكل پهن دارند . جالينوس : ققّوس قنيدوس 3 تخمهاى قريص است . ( 1 ) . به عربى يعنى « گزنده » - تخمهاى Urtica pilulifera L . يا U . urens L . ؛ سراپيون ، 272 ؛ ميمون ، 14 ؛ عيسى ، 1866 ؛ III , Low ، 478 . ( 2 ) . بزر الانجرة ، نك . شمارهء 108 . ( 3 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : فقوس فيندوس ، بايد خواند ققّوس قنيدوس - يونانى ؛ قس . Low , pf . ، 247 .