أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

793

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

( 2 ) . بيل‌كوسك ، نك . شمارهء 1 . ( 3 ) . غدر ( ؟ ) . ( 4 ) . بزر الريباس - تخم ريواس ، نك . شمارهء 478 . در اينجا تصحيف آشكار يا سوءتفاهم است . نسخهء فارسى : به تازى او را نور الريبابين گويند . ( 5 ) . دورقنيطون ، بايد خواند دروقنطيون - يونانى ؛ ديوسكوريد ، II ، 165 . ( 6 ) . لوفاعسقيا ، ظاهرا تحريف « لوفاعقسقسا » ، قس . Low , pf . ، 239 . 805 . فيجن 1 - سداب به رومى فغنوس 2 ، نيز طريغوس 3 و به سريانى فيغنا 4 [ ناميده مىشود ] ؛ اين « سذاب » است . نهال پژمرده سداب را به نزد نوشروان بردند ، او بفرمود آن را آب دهند تا سبز شود . [ نهال ] پس از صد آبيارى به روييدن آغاز كرد و سبز شد ، [ به همين جهت آن را ] « سداب » 5 ناميدند . مؤلّف الياقوته : [ سداب ] همان « خفت » 6 و « فيجل » 7 است . حجاج به آشپز خود گفت « برايم صفصافه 8 آماده كن و فيجن بيشترى بريز » . صفصافه واژهء ثقيفى 9 و همان « سكباجه » 10 است . ( 1 ) . نقل عربى يونانى ( ميمون ، 279 ؛ Lane ، 2343 ) - Ruta graveolens L . ؛ عيسى ، 1599 ؛ III , Low ، 317 ؛ تئوفراست ، 570 . ( 2 ) . نسخه‌هاى الف و ب : فغوس ، بايد خواند فغنوس ، نك . يادداشت 1 . ( 3 ) . نسخهء الف : طريغوس ، قس . Low , pf . ، 372 ، نسخهء فارسى : طريقوسره . ( 4 ) . فيغنا ، قس . III , Low ، 317 . ( 5 ) . سداب به فارسى يعنى « صدآب » . ( 6 ) . الخفت - نام عربى « سداب » ، قس . شمارهء 529 ، يادداشت 10 . ( 7 ) . الفيجل - نوشتار ديگر « فيجن » ، قس . Lane ، 2343 . ( 8 ) . صفصافة ، نك . يادداشت 10 . ( 9 ) . ثقفيه ، بايد خواند ثقيفية ، قس . لسان العرب ، IX ، 196 . « ثقيف » نام يكى از قبايل عرب است ، منجد ، 120 . ( 10 ) . السكباجة - « سك‌باها » يا « سركه پاچه » به معناى « خوراكى است كه از گوشت ، آرد گندم ، سركه و ادويه تهيه مىشود » ؛ Lane ، 1389 ؛ محيط اعظم ، II ، 45 .