سرداران سامانى تقديم مىكند . « 279 » بىگمان اين همان شخصى است كه بيرونى در آثار الباقيه با نام ابو عبد اللّه الحسين ابن ابراهيم الطبرى الناتلى از او ياد مىكند و مىگويد كه مباحثاتش را دربارهء سال‌هاى عمر طبيعى انسان خوانده است . « 280 » از ديگر منابع اطلاع مىيابيم كه ابن سيناى جوان هنگامى كه در بخارا مىزيست ، معلم خانگى به نام ابو عبد اللّه ناتلى داشت كه پس از مدتى اقامت در بخارا به گرگنج ( خوارزم ) رفت . « 281 » به احتمال زياد ، معلم ابن سينا و الناتلى ياد شده در آثار الباقيه يك شخص است . « 282 » نيز آگاه مىشويم كه ابو عبد اللّه الناتلى در كنار ديگر علوم به پزشكى نيز اشتغال داشته است و معلمش در اين رشته ، ابو الفرج ابن الطيّب « 283 » ( در 435 / 1043 درگذشت ) پزشك و فيلسوف بزرگ بوده كه زبان يونانى مىدانسته و تفسيرهايى بر تأليفات ارسطو ، بقراط و جالينوس نوشته است . « 284 » بررسى تطبيقى متن‌هاى تحرير الناتلى ، ترجمهء اصطفن و نقل در صيدنه مىتوانست مسئلهء اندازهء وابستگى اين متن‌ها را با يكديگر روشن سازد اما متأسفانه به دست‌نويس تحرير الناتلى دسترسى پيدا نكرده‌ايم . « 285 » ( 279 ) . Materia Medica , Meyerhof ، 81 ؛ Dubler ، نقل اثر ؛ 349 . ( 280 ) . آثار الباقيه ، 100 . ( 281 ) . ابن ابى اصيبعه ، II ، 2 - 3 ؛ ابو الحسن بيهقى ، تتمة ، 22 . ( 282 ) . P . Kraus . XXXIV , Chronologie نيز چنين فرضى را بيان داشته است . نك . مه‌يرهوف ، نقل اثر 80 ، يادداشت 3 . قس . ابو الحسن بيهقى ، همان‌جا . صفا ( ص 206 ) نام معلم ابن سينا را به صورت ابو عبد اللّه ابراهيم ابن حسين الناتلى مىآورد و در كتاب سعيد نفيسى ، پورسينا ، تهران 1333 ، ص 138 ابو عبد اللّه حسين ابن ابراهيم طبرى ناتلى آمده است . ( 283 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 240 . ( 284 ) . ابو الحسن بيهقى ، ص 28 ؛ صفا ، 204 - 205 ؛ I , GAL , Brockelmann ، 482 ؛ I , SB ، 884 . ( 285 ) . در ليدن نگهدارى مىشود ، شمارهء 1301 ، مه‌يرهوف ، نقل اثر ، 81 ؛ I , GAL , Brockelmann ، 207 ؛ I , SB ، 371 . تا چندى پيش ترجمهء اصطفن ابن بسيل تنها ترجمهء كامل انجام‌شده در جهان اسلام شمرده مىشد و همهء ساخت‌ها و پرداخت‌ها و شرح و تفسيرهاى بعدى را بر پايهء همين ترجمه مىدانستند . Dubler C . E . ، نقل اثر ، 349 . صلاح الدين منجد دانشمند عرب در سال 1960 در ايران در كتابخانهء امام على ابن موسى الرضا ( ع ) دست‌نويس ترجمهء دوم كتاب ديوسكوريد را به زبان عربى كه تا حال ناشناخته بود ، كشف كرد . اين ترجمه را مهران ابن منصور ابن مهران به سفارش سلطان نجم الدين الپى ابن تيمورتاش ابن الغازى ابن ارتق ( در سال‌هاى 547 / 1152 - 575 / 1179 حكومت مىكرد ) ، حاكمى از سلسلهء ارتقيان