716 . عفص 1 - مازو اوريباسيوس قيقيديس 2 [ مىنامد ] ، به رومى قيقوس 3 [ نيز ناميده مىشود ] ، به سريانى افصى 4 و ميشى 5 است ؛ جالينوس قيقيس 6 [ مىنامد ] ، به فارسى مازو 7 ، به ترمذى سكفس 8 ، به بخارى سگول 9 است . حمزه مازن‌شير [ مىنامد ] و مىگويد كه مازن 10 - مازوست و بسناس شيره آن 11 ديسقوريدس : مازو از ميوه‌هاى درخت بلوط است ؛ [ مازوى ] نارس ريز است ، در آن [ نيرويى است كه ] مانند فقد 12 موجب بىحسى مىشود ، سنگين ، محكم و بدون سوراخ است . [ مازوى ] سبك ، صاف و سوراخ‌دار وجود دارد . مازوى نارس بهترين است . ابو الروح شعر گفته است : شايسته تو را دهند * عفص واژگونه 13 پوشند دو پهلوت * طوس واژگونه 14 پس اين تو را خوراك * و آن تو را پوشاك ابن ماسويه : مازو ، جفت 15 ، كزمازج ، جوزاثل ، قرظ ، هليله ، ميوهء مورد ، داذى و پوست انار متقابلا جانشين يكديگرند . ( 1 ) . Qurcus lusitanica Lam . var . infectoria DC . - برآمدگى بر شاخه‌هاى درخت بلوط كه بر اثر تخم‌گذارى حشره مازوساز Cynips gallae turcieae Hart . به وجود مىآيد ؛ سراپيون ، 210 ؛ ابو منصور ، 399 ؛ ابن سينا ، 542 ؛ عيسى ، 15212 . ( 2 ) . قيقيديس - يونانى . ( 3 ) . نسخهء الف : قيسوس ، بايد خواند قيقوس يونانى ، ديوسكوريد ، I ، 114 . ( 4 ) . افصى ، قس . بر بهلول ، 2662 . ( 5 ) . مشق ، بايد خواند ميشى ، قس . بر بهلول ، 107719 ؛ Low , pf ، 250 . ( 6 ) . قيقيس ، نك . يادداشت 3 . ( 7 ) . مازو ، قس . II , Vullers ، 1117 . ( 8 ) . سكفس ( ؟ ) . ( 9 ) . نسخهء الف : سكوك ، بايد خواند سگول ، قس . II , Vullers ، 313 . ( 10 ) . يا مازن ، قس . II , Vullers ، 1117 . ( 11 ) . و البسباس لبنه ، به نظر مىرسد كه متن در اينجا اصلاح نشده است و بايد « و شير لبنه » باشد ( ؟ ) . ( 12 ) . نسخهء الف : فيه مخدر كالفقد ، نسخه‌هاى ب و پ : فيه مجذر كالفقد ( فقد - نك . شمارهء 181 ، يادداشت 7 ) . ديوسكوريد ، I ، 114 : « غير النضيح صغير و فيه مضرس . . . » ؛ نسخهء فارسى : « و بعضى از او