أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

638

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

وزنش كور ازرق يعنى مقل است 14 . ( 1 ) . Colchicum autumnale L . و C . variegatum L . ؛ سراپيون ، 484 ؛ ابو منصور ، 330 ؛ ابن سينا ، 489 ؛ ميمون ، 276 . ديگر نشانه‌گذارىهاى نام عربى نيز ديده مىشود . در حاشيهء نسخهء الف افزوده شده است : « بشر : به فارسى لعبت بربرى ( نك . شمارهء 946 ) ، به سندى لا محل مول ، در يك نسخه لا مقل ، و اين - ريشه است » . ( 2 ) . نسخهء الف : جغزبه ، نسخهء فارسى : « سورنجان بيخ نباتى است كه پارسيان جغربه گويند . » نك . شمارهء 64 ، يادداشت 3 . ( 3 ) . نسخهء الف : و يحسب غره ، بايد خواند و يجتنب غيره . * ( 4 ) . اين قطعه به اختصار در Picture ، 125 درج شده است . ( 5 ) . نسخهء الف : ازمذوقطولون ، بايد خواند ارمودقطولون ، نسخهء فارسى ارمودقطيلوس - يونانى ؛ قس . Low , pf . ، 174 . ( 6 ) . نسخهء الف : حمصى لتا ، بايد خواند حمصى ليتا ، قس . Low , pf . ، 174 . ( 7 ) . نسخهء الف : دتبلغ ، نسخهء فارسى : زيدليق . ( 8 ) . شنبليذ - واژهء فارسى ؛ II , Vullers ، 469 ؛ I , Dozy ، 790 ؛ عيسى ، 3 54 . ( 9 ) . سورنگان . ( 10 ) . اصابع هرمس ؛ نك . شمارهء 64 ، يادداشت 1 . ( 11 ) . اللعبة البربرية - Hermodactylus tuberosis Salisb . ؛ نك . شمارهء 949 . ( 12 ) . نسخهء الف : قيل له ورد يسمى بلغة و اشجرد جغز ، نسخهء فارسى : بعضى گفته‌اند گل او را بلغت ويشكرد جغز گويند ، نسخهء پ : . . . يسمى بلغتهم « و اشجرد حفر » . ( 13 ) . سكوره ، نسخهء فارسى : بلغت سجزى شكوره . ( 14 ) . كور ازرق اى مقل ؛ نك . شمارهء 1009 . 577 . سوس 1 - شيرين‌بيان ، ريشه شيرين‌بيان به هندى ملهتى 2 و به سجستانى مژو 3 است . به * گفتهء بشر ، به هندى رسون 4 ، به سندى ملهتى 5 و در يك نسخه ملتى 6 ، به فارسى مژو 7 ، مته 8 ، داروادهرام 9 ، دارشيرين يعنى « علف شيرين » 10 ، خورد پيلان يعنى « خوراك فيل‌ها » است 11 . آتش‌پرستان سجستان [ سوس ] را « بوى هيربدان » 12 مىنامند و با آن در خانه‌ها ، گورستان‌ها ، در مسروقه 13 و كاخ‌ها 14 بخور مىدهند 15 . [ سوس ] به زابلى ملخچ 16 [ ناميده مىشود ] ، ريشه‌اش به رومى كلوقوروزا 17 ، به