نيش جانوران گزنده و بادها يك برابر و نيم وزنش درونج ، دو سوم وزن طلخشقوق و نيم وزن ميوهء مورد 3 است . ابن ماسويه : جانشين آن در قبض شكم ، گلو و معده به وزن برابر هل است . ابن ماسويه 4 : [ زرنباد ] دو نوع است - دراز كه به هندى پسل 5 ( ؟ ) ناميده مىشود ، و گرد . ( 1 ) . نام فارسى Zingiber Zerumbet Rosc . ؛ سراپيون ، 544 ؛ ابو منصور ، 292 ؛ ابن سينا ، 217 ؛ ميمون ، 145 ؛ عيسى ، 1 192 . ( 2 ) . كجور ، طبق Platts ، 819 و Dutt ، 258 كچور - Curcuma zerumbet Roxb . . ( 3 ) . نسخهء الف : حب‌آس ، نسخهء فارسى : اترج ؛ ابن سينا ، 217 : حب الاترج - « هسته اترج » . ( 4 ) . تكرار نام ابن ماسويه حاكى از آن است كه اين عنوان تصحيح نشده است . ( 5 ) . نسخه الف : پسل ، نسخه پ : سل ، نسخه فارسى : شل . 490 . زرشك 1 در فصل « الف » در عنوان « انبرباريس » 2 ذكر شده است . * مىگويند كه زرشك بوته‌اى به قد انسان است ، گل‌هاى سرخ شبيه پرزهاى زعفران اما لطيف‌تر از آنها دارد . دم‌كردهء 3 پوست اين درخت در نقرس حار 4 مفيد است و درد آن را تسكين مىدهد . نوع . . . آن وجود دارد 5 . ( 1 ) . نام فارسى Berberis vulgaris L . و ديگر انواع . ( 2 ) . نك . شمارهء 92 . ( 3 ) . ماء قشر شجره . ( 4 ) . النقرس الحار ، نك . ابن سينا ، III ، ج 2 ، ص 499 . ( 5 ) . جمله نامفهوم : و منه نوع لك ( ؟ ) من الزهرة . تمام پاراگراف * 5 در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده اما در فتوكپى ما ، در اينجا لكهء سياه است . در نسخهء ب بازنويسى شده ، در نسخهء پ حذف شده و نسخه فارسى تمام عنوان را حذف كرده است . 491 . زرين درخت 1 ابن ماسويه : جانشين آن تخم اترج است . رازى : جانشين آن به وزن برابر قنطوريون ، همين مقدار تخم خيار و همين مقدار تخم اترج است . به عربى عريان 2 و به سندى دالوبندلو 3 ناميده مىشود . ( 1 ) . اين نام فارسى به معناى « درخت طلايى » است ، ابو منصور ( 303 ) و ابن سينا ( 232 ) نيز از آن نام