« خراطين » معرب « خراتين » فارسى است ، قس . I , Vullers ، 685 ؛ لسان العرب ، XIII ، 139 ؛ تاج العروس ، IX ، 191 . اين عنوان در حاشيهء نسخهء الف ( ورق 57 الف - ب ) نوشته شده ، در نسخه‌هاى ب ، پ و فارسى حذف شده است ، اما در كازرونى ( ورق 309 ب ) نقل از بيرونى وجود دارد : قال صاحب الصيدنة هو دود احمر يوجد فى عمق الارض . « مؤلف صيدنه مىگويد : اين كرم‌هاى سرخ است كه در عمق زمين وجود دارد . » ( 2 ) . امعاء الارض . ( 3 ) . شمحة الارض . نام‌هاى 2 و 3 ترجمه مستقيم يونانى - « درون زمين » است ؛ قس . ديوسكوريد ، II ، 66 ؛ ميمون ، 402 . ( 4 ) . سپس شرح ديگر خواص درمانى اين كرم‌ها و راه‌هاى كاربرد آنها آمده كه در اين اثر بيرونى در نظر گرفته نشده و احتمالا بعدها افزوده شده است . در پايان گفته شده است : « همهء آنچه ذكر كرديم ، از قول ابو الخير در كناش اطيوس [ گرفته شده است ] - خراطين كرم‌هايىاند كه زير كوزه‌ها [ ى آب ] نيز يافت مىشوند » . 390 . خرء 1 - سرگين سرگين سگ به رومى ذيقونذين 2 ، به سريانى سماربا 3 ، نيز زبلاد كلبا 4 و حريادكلبا 5 [ ناميده مىشود ] . فضله گنجشك به سريانى زبلاد صفرا 6 ، فضله مرغ زبلاد ثرناغلثا 7 [ ناميده مىشود ] ، مدفوع سوسمار 8 - زبلاد حردنا 9 و فضله موش - زبلاد عقبرا 10 است . ( 1 ) . چنين است نسخهء فارسى ؛ نسخهء الف : خرء الكلب - « سرگين سگ » ، لكن سپس سخن از مدفوع ديگر جانوران است . قس . ابن سينا ، 781 . ( 2 ) . ذيقوزين ، قس . بر بهلول ، 3 572 : ديقوندين . ( 3 ) . سماريا ، بايد خواند سماربا ، قس . بر بهلول ، 5 1356 . ( 4 ) . زبلاد كلبا . ( 5 ) . نسخهء الف : خراى كلبا ، نسخهء پ مىخواند : خرياد كلبا . ( 6 ) . زبلا صفرا ، نسخهء پ : زبلاد صفرا . ( 7 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : زبلاد ثرداغلثا ، نسخهء فارسى : از بلاد ترناغلثا ، بايد خواند زبلاد ثرناغلثا ، قس . بر بهلول ، 4 2089 . ( 8 ) . خرء الضب ، ضبّ - سوسمار ئوروماستيكس ؛ نك . شمارهء 52 ، يادداشت 3 . ( 9 ) . زبلاد حردنا . ( 10 ) . نسخهء الف : زبلاد غفيرا ، نسخهء فارسى : زبلاد عفيرا ، بايد خواند زبلاد عقبرا .