101 ؛ ابن سينا ، 742 ؛ ميمون ، 251 ؛ عيسى ، 14 7 . ( 2 ) . فرزد ، قس . II , Vullers ، 655 . ( 3 ) . كوم ، قس . II , Vullers ، 921 . ( 4 ) . نسخهء فارسى : اغزواطس ، بايد خواند اغروسطس - يونانى ، ديوسكوريد ، IV ، 27 . ( 5 ) . نسخهء فارسى : لحمة التيس ، بايد خواند لحية التيس ، قس . Lane ، 367 ؛ نك . شمارهء 942 . ( 6 ) . نك . ابو حنيفه ، 149 . ( 7 ) . نجم ، قس . ميمون ، 251 ؛ عيسى ، 14 7 . ( 8 ) . مارنه ، قس . II , Vullers ، 1116 ؛ ناشر ابو حنيفه مىخواند مارله با علامت سؤال ؛ Lane ، 366 : پادله ( ؟ ) . ( 9 ) . مكرنه ، قس . II , Vullers ، 1206 . ( 10 ) . افزوده از روى ابو حنيفه ، 149 : الثيل ورقه كورق البر الا انه اقصر . متن نسخهء فارسى نامرتب است : برگ او به برگ ثيل كوتاه باشد . ( 11 ) . وشيج ، قس . ابو حنيفه ، 149 ؛ نسخهء فارسى : شيح . ( 12 ) . عكرش : نك . شمارهء 722 . حرف ج ( جيم ) 237 . چا 1 - چاى [ چاى ] نوعى است از انواع نبات و معدن او در زمين چين است . حرف « چيم » در اين [ كلمه ] را تازيان معرب كنند و گويند « صا » 2 . اين نبات را ببرند 3 و در وعائى چهارسو 4 خشك كنند و ، * در وقت حاجت به آب گرم شربت كنند و بخورند و شربت او قائم مقام ادويهء مركبه است و مضرت ادويهء مركبه ندارد 5 ، بلكه در منفعت به باشد . [ چاى ] مضرت [ عوارض زيانبار ] شراب 6 را دفع كند و از اين جهت او را به زمين تبت برند ، زيرا كه عادت اهل تبت آن است كه خمر بسيار خورند و دفع مضرت او را هيچ دارويى از او نافع‌تر نيست . طايفه‌اى كه او را به زمين تبت برند ، در عوض قيمت او جز مشك نگيرند . در كتاب اخبار چين آورده است 7 كه نبات « چا » از نبات « سپست » 8 مقدارى باريك‌تر باشد ، طعم او خوش‌تر بود اما در او اندك طعم تلخ باشد و چون او را بجوشانند آن تلخى از او برود . [ برگ‌هاى ] او را در وقت ترى بر هم ديگر نهند و بكوبند و به آب گرم به ناشتا