أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
383
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
گر سر پير گشته ثغام ماننده * مدار اميد صحت و سلامت پاينده 6 ( 1 ) . يا ثغام - Atractylis gummifera L . ، عيسى ، 5 27 . برخىها مىپندارند كه اين يكى از انواع درمنه Artemisia است ؛ قس . ابو حنيفه ، فرهنگ ، 25 . ( 2 ) . نسخهء فارسى : خلى ، بايد خواند حلّى ، قس . ابو حنيفه ، 147 ؛ Lane ، 635 . ( 3 ) . سپيد گياه ؛ لسان العرب ، XII ، 78 و Lane ، 339 : درمنه اسبيد . ( 4 ) . نسخهء فارسى : . . . سر او به سر شيح ( درمنه ) مشابهت دارد ؛ اما لسان العرب ، XII ، 78 : الثغامة نبات ذو ساق جمّاحته مثل هامة الشيخ . ( 5 ) . اين شعر در ابو حنيفه ( 147 ) و لسان العرب ( XII ، 78 ) آمده است . ( 6 ) . اين شعر نيز در لسان العرب ( XII ، 78 ) وجود دارد . 233 . ثلج صينى 1 - « برف چينى » ، شوره ثلج چينى را از بلاد چين به عراق برند . لون او نيك سپيد بود و ذرات او چون غبار باشد در غايت لطيفى و خردى . او را در انواع . . . 2 به كار برند . ( 1 ) . قس . I , Dozy ، 163 ؛ غافقى 187 ؛ بيطار ، 449 . ( 2 ) . واژه پاك شده . 234 . ثوم 1 - سير [ ثوم را ] به لغت سريانى ثوما 2 گويند . اهوازى گويد : به لغت رومى او را اسكر [ دن ] 3 گويند و آنچه دشتى باشد اسكرديون 4 گويند ، به سريانى ثومادبرّا 5 ويند و پارسيان سير دشتى 6 گويند . حمزه گويد : پارسيان مر انواع سير را به بعضى از حيوانات تعريف كردهاند چون « كلاغ سير » 7 ، « روبا سير » و « موش سير » ؛ چون به عربيست معنى اين الفاظ گويى « ثوم الغراب » ، « ثوم الثعلب » و « ثوم الفاره » بايد گفت . در منقول مخلص آورده است كه « سير دشتى » را موليقنلس 8 گويند . ( 1 ) . Allium sativum L . ؛ سراپيون ، 111 ؛ ابو منصور ، 99 ؛ ابن سينا ، 740 . ( 2 ) . ثوما ، قس . II , Low ، 148 . ( 3 ) . اسكر . . . حرفهاى آخر پاك شده است ؛ از ( تئوفراست ، 585 ) يا يونانى ( ديوسكوريد ، II ، 152 ) . ( 4 ) . اسكرديون - يونانى ، ديوسكوريد ، III ، 106 .