أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
291
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
كوچكتر . برگش به برگ حماما 15 مىماند اما نازكتر و سفيدتر است و رويش چيزى همانند كرك وجود دارد . ساقهاش به دو ارش مىرسد ، ميان تهى است و كلفتىاش حدود يك انگشت است . بر نوكش ، سر خاردار * شبيه سر خارپشت دريايى وجود دارد اما كوچكتر و كشيده است . گلش ارغوانى اما دانهاش شبيه دانه كاجيرهء دشتى است و شكل كشيده دارد . 16 مىگويند كه اين صفتها [ خاص ] هيشر 17 است كه به سجستانى ژاژاولى 18 ناميده مىشود . رازى مىگويد كه « شاهتره » به عنوان جانشين [ باذآورد ] در تب مزمن سودمند است . ( 1 ) . Cnicus acarna L . , Onopordon acanthium L . يا Picnomen acarna Coss . ؛ سراپيون ، 65 ؛ ابو منصور ، 68 ؛ ابن سينا ، 81 ؛ غافقى ، 143 ؛ ميمون ، 44 . اين عنوان را مهيرهوف در شرح عنوان مربوط به غافقى ( 143 ، ص 305 و پس از آن ) درج كرده است . ( 2 ) . بادآورد ، مهيرهوف به درستى ترجمه نكرده است . ( 3 ) . نسخهء الف : لوقينثقى ، نسخهء فارسى : لوفينيقى ، بايد خواند لوقيقنثى - يونانى ، Low , Pf . ، 194 ؛ ديوسكوريد ، III ، 12 : - « سپيدخار » . ( 4 ) . دربيقا ( ؟ ) . ( 5 ) . نسخهء الف : كباعريانا ، بايد خواند كباعربايا ، قس . بر بهلول ، 12 870 ، نسخهء پ : كوباطايايا . ( 6 ) . ساباحوارا ، نسخهء فارسى و محيط اعظم : ساناحور . ( 7 ) . الشكاع ، بايد خواند الشكاعى ، قس . لسان العرب ، VIII ، 185 . ( 8 ) . نك . شمارهء 611 . ( 9 ) . الشوكة البيضاء - « سپيدخار » ، نك . شمارهء 618 . ( 10 ) . جولاهكش ، « جولاه » - عنكبوت و « كش » از فعل كشيدن . ( 11 ) . نسخهء الف : قروحى ، نسخهء فارسى : كروهى ، مهيرهوف تروهى مىخواند ، نسخهء پ : قر ، و هى التى . ( 12 ) . الحاج - خارشتر ، نك . شمارهء 282 . ( 13 ) . يعنى تا « بادآورد » ناميده شود : و ان كان الحاج لخفته اشبه باتيان الريح . مهيرهوف اين جمله را چنين ترجمه مىكند : « and that al - h g resembles wind - figs in its lightness » ؛ « و الحاج از نظر سبكى خود شبيه انجير بادى است ( ؟ ) » ؛ غافقى ، 143 ، ص 306 . ( 14 ) . الشوكة البيضاء - ترجمهء مستقيم يونانى . ( 15 ) . الحماما نك . شمارهء 350 . همينگونه است نسخهء فارسى و ابن سينا ، 81 ؛ اما ديوسكوريد ، III ، 12 ؛