أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
15
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
دستنويس صيدنه و تاريخ بررسى آن تاريخ نگارش نوشتههاى زيادى به شرح زندگى و خلاقيت بيرونى اختصاص يافته است . « 7 » به همين جهت در اينجا فقط به ذكر تاريخهاى جداگانهاى از زندگى او اكتفا مىكنيم و سپس توجه اساسى را به تجزيه و تحليل خود صيدنه ( « داروشناسى » ) اختصاص مىدهيم و به بررسى مسائل اشاره شده در آن مىپردازيم . ابو ريحان محمد بن احمد بيرونى در دوم ذى الحجه 362 / 4 سپتامبر 973 در حوالى شهر « كات » پايتخت خوارزم پيش از دوران فئوداليسم زاده شد ، تحصيلات خود را در زادگاهش به خوبى به پايان رسانيد و از همان اوان كودكى فعاليت علمى خويش را آغاز كرد . بيرونى به علت درگيرىهاى سياسى كه در آن زمان در خوارزم بالا گرفته بود ، زادگاه خويش را ترك كرد و تقريبا از سال 998 تا 1004 در گرگان ، جنوب شرقى كرانهء درياى خزر ، به سر مىبرد . در اين مدت نخستين اثر بزرگ يعنى آثار الباقيه عن القرون الخاليه ( 7 ) . از كارهاى پديد آمده به زبان روسى در سالهاى اخير : اى . يو . كراچكوفسكى ، ادبيات عرب در جغرافيا ، ص 244 - 262 ؛ اس . پ . تولستوف ، بيرونى و آثار الباقيه عن القرون الخاليه او در كتاب كرونولژى ص XXI - VII ؛ آ . م . بلهنيتسكى ، شرح مختصر زندگى و آثار بيرونى ، در كتاب كانشناسى ، ص 271 - 291 ؛ آ . ب . خالدوف و و . گ . ارمان ، پيشگفتار بر چاپ روسى ماللهند ، ص 7 - 53 ؛ ب . آ . روزنفلد ، س . آ . كراسنووا و م . م . روژانسكايا ، دربارهء كارهاى ابو ريحان بيرونى در رياضيات ، از تاريخ علم و تكنيك در كشورهاى خاور ، جزوهء III ، مسكو 1963 ، ص 71 - 92 ؛ پ . گ . بولگانوف ، زندگى و آثار بيرونى ، تاشكند 1972 ؛ آ . شاريپوف ، بيرونى انديشمند بزرگ ، تاشكند 1972 . به ديگر زبانها نك . Brockelmann , GAL , 1 , 471 ; SB , 1 , 870 - 875 ; Sarton , 1 , 707 - 709 ; D . J . Boilot , L'Ocuvre d'al - Beruni .