أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

125

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

ديده مىشود . « 586 » ابو سعد الجرجانى . در شمارهء 337 آمده است . ابو سهل الرسائلى . دربارهء اين مؤلف تقريبا چيزى نمىدانيم . فقط ابو بكر رازى ( 865 - 925 ) در مقدمهء كتاب الاسرار و كتاب سر الاسرار اشاره مىكند كه كتاب خاصى در ردّ محمد بن ليث الرسائلى نوشته ؛ زيرا او تعليمات كيمياگران را منكر شده است . « 587 » در صيدنه از رسائلى در پنجاه و يك عنوان نام برده شده ، وانگهى در شمارهء 546 به « كنيه » اش ابو سهل اشاره شده است و از نقل در شمارهء 600 برمىآيد كه او پيش از رازى مىزيسته است . از اينجا مىتوان حدس زد كه محمد بن ليث الرسائلى و ابو سهل الرسائلى يك شخص است . در نقل از رسائلى در اصل ، توصيفى كوتاه از مواد دارويى آمده و غالبا به مرغوبيت و بدل‌هاى آنها اشاره شده است . اما فقط در برخى از موارد از مترادف‌هاى آنها نام برده شده است . ابو عمر . در شمارهء 736 آمده است . الازدى . در شمارهء 898 آمده و احتمالا ابو القاسم عبد اللّه بن محمد الازدى است كه از او در فهرست نام برده شده است . « 588 » على بن حمزة الاصبهانى . از « رساله » اش در شمارهء 705 نام برده شده و بنا به برخى مدارك ، ديوان بحترى و ابو تمام را منظم كرده است . « 589 » بديغورس . در شمارهء 897 آمده است . بشر بن عبد الوهاب الفزارى . اين نام در صيدنه بارها به صورت كوتاه شدهء بشر بن الفزارى يا به سادگى الفزارى آمده است و در شمارهء 32 گفته شده كه او مؤلف تفاسير الادوية است . تقريبا در تمام نقل‌ها از الفزارى ، همان گونه كه در نقل از بشر آمده ، به نام فارسى ، سندى و هندى داروها اشاره شده است و اين خود دليلى به دست مىدهد تا بشر الفزارى و بشر را كه بارها ( حدود سى بار ) از او نام برده شده است ، يك شخص ( 586 ) . الجماهر ، 153 ، 155 . ( 587 ) . كريموف ، سر الاسرار ، 38 ، 75 ؛ قس . بيرونى ، فهرست ، 20 ، شمارهء 172 . ( 588 ) . ابن نديم ، 132 . ( 589 ) . بروكلمان ، I , GAL ، 80 ، 85 .