أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
121
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
نقل از ابو سهل « 561 » بدون اشارهاى مشخص به تأليفاتش در هشت عنوان صيدنه ديده مىشود . على بن عيسى چند پزشك و زبانشناس به اين نام مشهورند اما سرشناسترين آنها شرف الدين على بن عيسى الكحال چشمپزشك برجسته است كه در بغداد مىزيست و در حدود سال 400 / 1010 درگذشت . « 562 » او مؤلف كاملترين رساله در چشمپزشكى و بىسابقه در آن زمان به نام تذكرة الكحالين « 563 » است كه در آن يك صد و سى بيمارى چشم و يك صد و چهل و سه داروى اين بيمارىها را شرح داده است . « 564 » از على بن عيسى در دو عنوان صيدنه نام برده شده است . ابو الخير ابو الخير الحسن بن سوار بن بابا بن بهنام بن الخمّار در سال 331 / 942 در بغداد زاده شد « 565 » و در آنجا به رهبرى يحيى بن عدى ( در 363 / 973 درگذشت ) شاگرد فارابى به منطق و فلسفه پرداخت . ابو الخير به مطالعهء پزشكى نيز توجه بسيار مبذول مىداشت . سپس به خوارزم رفت و در دربار خوارزمشاه مأمون بن مأمون ( 1009 - 1017 ) با دانشمندانى چون بيرونى ، ابن سينا و ديگران كار مىكرد . پس از تسلط سلطان محمود بر خوارزم همراه بيرونى به غزنه رفت و در حدود سال 1030 در آنجا درگذشت . « 566 » ابو الخير زبان سريانى را به خوبى مىدانست و ترجمههاى بسيارى از سريانى به ( 561 ) . گاهى « باسهل » نوشته مىشود . ( 562 ) . بروكلمان ، I , SB , GAL ، 884 ؛ آ . ك . آرندس ، پيشگامان شرقى ابن سينا . . . ، ص 966 . ( 563 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 247 ؛ حنين ، XIII . ( 564 ) . سارتون ، I ، 731 . ( 565 ) . ابن نديم ، 384 ؛ ابن ابى اصيبعه ، I ، 322 ؛ بروكلمان ، I , SB , GAL ، 378 . ( 566 ) . صفا ، 84 . در چند منبع اشاره مىشود كه او بيش از 100 سال بزيست . نك . ابو الحسن بيهقى ، تتمه ، 12 .