أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
1003
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 1 ) . Euphorbia triaculeata Forsk . ؛ ابو منصور ، 579 ؛ ابن سينا ، 385 ؛ ميمون ، 215 ؛ عيسى ، 16 80 ، II , Dozy ، 537 . نوشتار لاغية نيز ديده مىشود . ( 2 ) . اليتوعات ، نك . شمارهء 1112 . ( 3 ) . سپس « اذا قطف غرير » ( ؟ ) كه در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 4 ) . نسخهء الف : الملقى زهره ، بايد خواند الماهى زهره ، نك . شمارهء 964 . 1107 . لالاء 1 رازى : [ اين ] « كنجد » 2 است كه از مكه مىآورند . دودش براى بواسير سودمند است . ( 1 ) . قس . II , Vullers ، 1073 . ( 2 ) . سمسمة ، نك . شمارهء 564 ؛ نسخهء فارسى : « دانهاى است به شبه كنجد » . حرف ى ( يا ) 1108 . ياسمين 1 - ياسمن ابن ماسه : [ ياسمن ] زرد از نظر گرماى خود پايينتر از سفيد است . روغن [ ياسمن ] به رومى اياسمىليون 2 [ ناميده مىشود ] . روغن ياسمن ، زنبق و رازقى يك چيز است . حمزه : « زنبق » معرب « زنبه » و اين ياسمن آبى تيره 3 با تندترين بو است . شيشه آبى تيره را « زنبقى » مىنامند . روغن [ ياسمن ] آبى تيره ، رنگ تره را به خود مىگيرد و آن را « كبود ياسمين » 4 مىنامند . [ ياسمن ] ممكن است سفيد و زرد باشد ؛ مىگويند كه نام [ ياسمن ] زرد 5 رازقى است . مجمل اللغه : سمسق 6 همان « ياسمن » است . ابو حنيفه : مىپندارند كه سجلّاط 7 - ياسمن است و روغنش - زنبق . آن را ياسمين ، ياسمون و ياسم 8 مىنامند . ابو النجم گفته است : « از ياسم سفيد و گل سرخ » 9 . بهترين رازقى را از دارابجرد مىآورند . السواحلى : فرق ميان زنبق و ياسمن در اين است كه برگهاى زنبق متراكم 10 و انبوهاند