موفق الدين ابو منصور علي الهروي
مقدمه و فهرست 6
الأبنية عن حقائق الأدوية ( روضة الأنس ومنفعة النفس ) ( فارسى )
A . F . 340 محفوظ است ( فهرست فلوگل ج 2 ص 534 تا 536 ) و داراى 219 ورق است . عكس تمام آن بسفارش مرحوم محمد خان قزوينى براى وزارت معارف ( وزارت فرهنگ سابق و وزارت آموزش و پرورش امروزى ) برداشته شد و در كتابخانهء ملّى در طهران محفوظ است . در قديم از روى آن نسخهء چاپى به حروف سربى [ و به دو رنگ سياه و سرخ به صورتى نفيس و ظريف و با تقليد رسم الخط نسخهء خط اسدى ] به اهتمام زليگمان مستشرق منتشر شده است ( وين 1859 ) كه طابق النّعل بالنّعل با نسخهء خطّى موافق است . . . به آلمانى هم دو تحقيق دربارهء همين كتاب در قرن نوزدهم ميلادى كردهاند كه چاپ شده است . . . كاتب نسخه مشهورتر از آنست كه محتاج به تعريف باشد . لغت فرس او و گرشاستنامهء او ، هريك چندين بار چاپ شده است ، و در اين امر كه اين نسخه بخطّ اوست هم عقلا نمىتوان ترديد كرد ؛ ولى نسخهء اصل را بنده در وين در سال 1936 ميلادى ديدم و بنظرم رسيد كه ورق پنجم آن از حيث خطّ با اوراق ديگر فرق دارد و شايد بتوان حدس زد كه از نسخهء خطّ اسدى ورقى ساقط شده بوده است و شخص ديگرى مدّتى بعد اين ورق را با قيد به تقليد خطّ اصل كتابت كرده و بجاى ورق مفقود گذاشته است . مؤلّف كتاب ابو منصور موفق بن علىّ الهروى ظاهرا در زمان كتابت نسخه ( 447 ) در حيات بوده است زيرا كه اسدى در حق او دعاى حرّسه اللّه نوشته است ؛ بنابراين ملكى هم كه مؤلّف او را بدون ذكر نام به الفاظ « مولانا الامير المسدّد المؤيّد المنصور » در مقدّمهء كتاب ياد كرده است بايست پادشاهى باشد كه در آن زمان مىزيسته است . پس اينكه فلوگل و زليگمان و ديگران گمان كردهاند كه مراد از اين ملك ، منصور بن نوح بن نصر بن اسماعيل سامانى باشد كه از 350 تا 365 امير خراسان بود نبايد صحيح باشد ، و مرحوم قزوينى هم كه سابقا به اقتفاى آن علما همين تصور را كرده بود بعدها اين گفتهء خويش را اصلاح كرد و بنده اين مطلب را از نوشتهء آن علّامهء بزرگوار اقتباس كردهام .