أبو علي سينا ( مترجم : مجهول )
78
دفع المضار الكلية عن الأبدان الإنسانية ( دور ساختن هر گونه زيان از تن آدميان ) ( فارسى )
[ شراب در كسى كه تنگى نفس صفراوى داشته باشد ] دفع مضرت شراب از كسى كه تنگى نفس صفراوى داشته باشد به شراب خشخاش و شراب بنفشه و گلاب بايد كرد و غذاهاى سبك بايد خورد . [ شراب در اوايل درد چشم ] دفع مضرت شراب در اوايل درد چشم به اسهال به طبيخ هليله و طبيخ فواكه بايد كرد و گشنيز خشك و بنكو و قند با هم آشاميد و لخلخههاى سرد بايد بوييد . گشنيز خشك و تخم كرنب و گلقند تازه [ را از جمله لخلخههاى سرد ] گفتهاند . [ شراب بر امتلاء ] شراب بر امتلاء خواه غذايى و خواه خلطى و خواه به حسب كيفيت ، مضرت او ظاهر است . تدارك آن پيش از آنكه ورمى و تبى پيدا شود ، به فصد مىبايد و اگر سردمزاج باشد ، لعوق كلم به آب انار بياشامد و اگر گرممزاج باشد ، شراب خشخاش با شراب انار بياشامد و غذا مزورهء آلو باشد ، پيش از فصد ، و مزورهء سماق بعد از فصد و ديگر تدبيرها به حسب قواعد كنند . [ شراب در خمار ] شراب در خمار درد سر زياده مىكند و تب صفراوى و دلشوره و دق و ورم اندرون پيدا كند و اعتماد بر آنچه گفتهاند : « شراب در خمار نافع است » نبايد كرد زيراكه گاه هست كه اندك بقيّتى در معده هست و شراب ، لطيف آن را دفع مىكند امّا اگر بقيه در معده بسيار باشد و دماغ از بخار ممتلى ، چون ديگر شراب بياشامد البته مزيد زحمت شود و بر متامل اين حال پوشيده نيست .