أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
67
قانون ( فارسى )
مىخورد بدون اينكه آبى وسيلهء ادرار يا عرق كردن از جسمش بيرون آيد . در اثر آب زياد خوردن مىآماسد و آب در سراسر رگهاى بدنش جارى مىشود . علاج علاج مارگزيدهء آنچنانى همان علاجهاى مقدماتى و عمومى مارگزيدهها است . روغن به حد زياد بخورند و قى كنند ، بعد از آن حقنه شوند - كه از مدفوع و مواد رطوبى پاكسازى گردند - داروهاى ادرارآور بخورند كه بول را ريزش دهد . داروى ادرارآور در اين حالت : بزر خربزه ، سنبل هندى ، دارچين ، برباله ، كاشم ، كرفس كوهى و امثال آنها باشند خوب است . نمك و آهك و روغن زيتون را درهم بسرشند و برجاى نيش بگذارند . داروهاى گذاشتنى كه بعدا در علاج گزيدهء سگ هار ذكر مىكنيم در اين حالت نيز - كه بر جاى مار گزيده بگذارند - خوب است . فصل هجدهم مارهاى پرشى و جهشى اين نوع از مارها كوچك و كوتاه و باريكند . ممكن است بر درخت كمين كنند و مراقب اوضاع باشند و هرچه از پايين بگذرد ، خود را بر او اندازند و بگزند . من خود يك دفعه در اطراف دهستان يكى از اين مارها را ديدم كه رنگش مايل به سرخ بود . به من گفتند كه اين مار بسيار بدجنس و پليد است ، هركسى را نيش بزند سراسر بدن مارگزيده مىآماسد و مارگزيده را مىكشد . علاج علاج همان روش همگانى است و معالجهء افعى گزيده را مىخواهد . به نام مار ديگرى برخوردم كه گوئيا اسمش مغبسينا ( ام فنينا - نسخه . ) است . كه راوى گويد اين مار به هر دو طرف راست و چپ مىپرد . من خودم باور نكردهام كه همان مار جهنده - كه بحثش گذشت - يا غير آن باشد و حتى از جنس آنها باشد . ليكن كسى كه آن را تعريف مىكند مىگويد : سر و دمش كلفت هستند و كمكم از كلفتى مىكاهند و در وسط فرقى ديده نمىشود ؛ كه اگر حقيقتش را بخواهى اين از آن مارها نيست كه من در دهستان ديدم . فصل نوزدهم مار بلوطى اين نوع مار به زبان يونانى اسمش دروينوس ( درويبوس - نسخه . ) است . اين مار در ميان