أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
48
قانون ( فارسى )
بخورند . نسخهء ديگر : هل و ثمر بلسان از هريك سه درخمى ، بزرترتيزك آبى و بزر تره ( گندنا ) از هريك يك درخمى ، زراوند و بيخ انگدان سياه از هريك دو درخمى ، مر و زعفران از هريك يك درخمى ، گل مهرزده چهار درخمى با عسل كف گرفته همه را درهم بسرشند و به وزن نيم درهم بخورند . نسخهء ديگر : ثمر بلسان ، حسل خشكيده ، بزر شلغم بيابانى ، فلفل سفيد ، فلفل سياه ، فلفل دراز ، سوسن زرد ، رازيانهء شامى ، برباله ، زيرهء كرمانى و بزر بنگ از هريك چهار مثقال ، سنبل و شكوفهء گورگياه از هريك شش مثقال . همه باهم در عسل بسرشند و هربار به وزن نيم درهم بخورند . فصل سوم داروهاى ماليدنى برجاى نيش و گزش چنين داروهايى عبارتند از : نفت سفيد ، نفت كبود رنگ و سير كال و درسته و يا در روغن حيوانى بپزد و برجاى نيش و گزش گذارند . گند بيدستر با روغن زيتون آب افشرهء تره بدون اينكه آب با آن مخلوط شود . پونهء رودخانهاى بهترين كشندهء سم است كه برجاى نيشزده گذارند . گوگرد با بول انسان خوب است . مرغ يا خروس را دو نيم كنند و بدون هيچ پختن ، گوشت خامش را برجاى نيش يا گزش گذارند و ببندند و هر ساعت آن را عوض كنند . گروهى از اطباء گويند : مرغ خانگى حرارت فوق العادهاى دارد و از همين حرارت است كه مس و رمل و شن را مىبلعد و مىگدازد . به عقيدهء من بايد اين حرارت فوق العاده در چينهدان و معدهاش باشد نه در همه اندامش . نمك و سركه را برجاى نيشزده يا گزيده گذارند خوب است . زهرهء گاو نر را برجاى نيش و گزش مالند . سوسنبر ، برگ برواق « 1 » ( خنثى ) ، خاكستر و سركه . بويژه خاكستر چوب انجير يا تاك با سركه بگذارند خوب است . و اگر در نخستين مرحلهء نيشزدگى سركه و خاكستر درهم مخلوط شوند و برجاى نيش گذارند بسيار خوب است .
--> ( 1 ) - برواق را در كردى گياه جريس ، سيريش ، نه سريلك نامند - م .