أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
469
قانون ( فارسى )
اگر درد طول كشيد ، اين دارو را با يكى از آبهاى نامبرده كمى گرم كن و بر چشم و پيشانى و گيجگاه بمال ! داروى ديگر كه تهيهاش آسان است و براى علاج آماسيدن چشم و چشمدرد ناشى از حرارت مفيد است ، تركيبش از قرار زير است : 27 - نسخه قاوت جو چهار درهم ، گلهاى كاجيرهء بيابانى دو درهم ، افيون يك درهم . همه را خوب بساى و با روغن گل بسرش و بر چشم بگذار ! داروى به چشم كشيدنى زير به نام اسطاطيقوس ، كه در علاج تيرهرنگ شدن و سرخرنگ شدن چشم ، در چشم چكانند و اگر در حين شروع نزلهها ( آب از سر به چشم وارد شدن ) آن را به چشم كشند ، و اگر با داروى گلى كه اكثريت آن گل محمدى باشد مخلوط كنند ، بسيار بهرهرسان است . تركيب اين دارو به قرار زير است : 28 - نسخه جوش كوره ، سوختهء مس و الوا هريك يك جزء ، سنبل و مرّ هريك پنج جزء ، زعفران و افيون هر يك نيم جزء ، اقاقياى صاف و بىآلايش چهار جزء ، صمغ فيلزهره پنج جزء ، صمغ عربى چهار جزء . جوش كوره و سوختهء مس و الوا و اقاقيا را به مدت چهار ماه با آب نوشيدنى بساى و صمغ فيلزهره و زعفران و افيون را در هاون سنگى ديگر به مدت پنج روز بساى ! همه را بجز صمغ عربى باهم مخلوط كن و صمغ عربى را در آب حل كرده آب را بر داروهاى ساييدهء درهم مخلوط شده بريز و بساى تا خوب درهم مىآميزند . از اين درهم سرشته قرص يا حب بساز و از آن به چشم كشند ، خدا بخواهد شفا يابند . داروى تركيبى به چشم كشيدنى ديگر كه در علاج هر نوع چشم درد ناشى از نزلهها بسيار خوب است و تركيبش به قرار زير است : 29 - نسخه برگهاى تمشك را بفشر آبش را بگير و در هاون سنگى بكوب و بساى تا پرمايه و تا اندازهاى غليظ مىشود . به وزن و اندازهء آب برگ تمشك صمغ عربى را در آب حل كن تا به قوام عسل درمىآيد ؛ آنگاه آن را با آب افشرهء برگ تمشك مخلوط كن و چند روزى هر روز اين مخلوط را درهم بسرش تا آبكى بودنش نمىماند و مىتوانى از آن حب بسازى ، حب از آن بساز و در سايه خشك كن . و از اين حبها را در چشم كشند . 30 - [ نسخه ] در علاج قرحه ، جوشها و چرك و پليدى چشم بدان ! كه شياف ستارهء شكستناپذير