أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

339

قانون ( فارسى )

گفتار ششم از جملهء اوّل شربتها و ربها ما در ضمن بحثهاى وارد در كتاب قانون در طب بارها به شربتها و ربها اشاره كرده‌ايم ؛ تعريف و تفاوت شربت و رب اين است كه : افشرهء ميوه‌اى را كه همهء مزه و خواصش مربوط به خود ميوه باشد شربت مىناميم ؛ اما اگر بر اثر پختن يا شيرين كردن اين افشره ، بعضى از خواص آن ديگر مربوط به اصل ميوه نباشد ، آن را ربّ مىگوئيم . 1 - افسومالى « 1 » افسومالى نام نوعى اسكنجبين است كه دانشمندان پيشينه آن را ابتكار كرده‌اند و ترتيب داده‌اند . اين اسكنجبين در علاج عرق النسا ، درد مفاصل و صرع بسيار خوب است . و از خوردن آن كيموس پرمايه اسهال داده مىشود . گويند همين اسكنجبين را اگر مارگزيده يا سم‌خورده و يا افيون خوردهء مسموم شده بخورد ، بسيار خوب است و سم را خنثى مىكند . نسخه سركه پنج رطل ، نمك دو من ، عسل ده من ، آب هفتاد اوقيه . همه را درهم مخلوط كن و بر آتش نرم بگذار تا ده غلت مىخورد . آن را از آتش برگير و بگذار سرد شود و در ظرفى نگهدارى كن ! بايد بر حسب سفارش طبيب اندازهء مصرفش تعيين شود . « 2 »

--> ( 1 ) - مالى در اصطلاح طبيبان پيشين يونانى به معنى عسل است ؛ در هرجا مالى بود بدان كه عسل هست . ( 2 ) - در قانون چاپ تهران اين اسكنجبين افسومالى ترك شده و از قلم افتاده است .