أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
319
قانون ( فارسى )
35 - گوارشى به مسهل ديگر ( 3 ) به خوشبوى را آورده و در خمير بپيچ و با خمير برشته شود ( كفيده شود ) . از گوشت به كفيده چهار درهم ، فلفل و زنجبيل هريك دو دانگ ، سقمونيا يك درهم . همه را بكوب و در عسل كف گرفته بسرش ! از اين دارو يك درهم با شراب تناول شود . 36 - گوارشى به با افشرهء به ( 4 ) كسى كه اشتهاى خوراك ندارد ، كسى كه خوراك هضم نمىكند ، كسى كه كبدش ضعيف و ناتوان است و كسى كه معدهء سست و لغزان دارد از اين گوارشى استعمال كند بسيار فايده بيند . نسخه به درشت و خوب و گسمزه ، پوست كنده و تخم و تخمدان افكنده و تنها گوشتش مانده را بفشر تا آب به را به وزن چهل اوقيه به دست مىآورى . چهل اوفيه عسل كف گرفته را با آن مخلوط كرده و سى اوقيه سركهء شراب را نيز با عسل و آب به قاطى كن ! همه را باهم - كه مخلوط شدهاند - در ظرفى بر آتش نرم بگذار كه آهسته بجوشد . تا كف كرد با كفگير كف را بگير ! زنجبيل سه اوقيه ، فلفل سفيد دو اوقيه كوبيده و آماده باشند در اثناى آهسته جوشيدن از آن دو دارو كه درهم مخلوط كردهاى بر اين مجموعه بپاش و صبر كن تا مانند انگشتپيچ همديگر را مىگيرند . بايد اين دارو را اقلا دو ساعت يا سه ساعت قبل از غذا تناول كنند . و اگر بعد از غذا هم بخورند زيانى در برندارد . اگر خواستى اين دارو را براى علاج كسى آماده كنى كه معدهاش حرارت دارد ، يا خلط مرارى در معدهاش جمع شده است ، فلفل و زنجبيل را در دارو وارد مكن و تنها آب به و عسل و سركه در اندازهاى كه معين كرديم كافى است . اگر براى كسانى اين دارو را آماده مىكنى كه مزاج معدهشان ميانگين است و گرمى زياد و سردى زياد ندارد و خلط مرارى و خلط بلغمى به حد زياد در معدهشان نيست ، زنجبيل را يك دوم آنچه سابقا ذكر كرديم به كار ببر ! مثلا يك اوقيه فلفل و يك اوقيه و نيم زنجبيل را در گوارشى وارد كن ! اگر براى كسانى اين گوارشى مىسازى كه خلط بلغم زياد در معدهشان جمع آمده است ، زنجبيل و فلفل را دوچندان كن ! يعنى زنجبيل شش اوقيه و فلفل چهار اوقيه باشد . 37 - گوارشى به ( 5 ) معده را تقويت مىكند و اشتهاى خوراك را برمىانگيزد .